3 minuten

Boeksignaleringen

Rechtse revolte was vooropgezet plan

De ondertitel van dit boek, ‘Een ideeëngeschiedenis van de Fortuynrevolte’, zal menig lezer vreemd in de oren klinken. De ruk naar rechts die Nederland begin deze eeuw maakte, wordt over het algemeen juist níet geassocieerd met diepzinnige ideeën maar vooral met ‘de onderbuik’. Volgens socioloog en politicoloog Merijn Oudenampsen is dit beeld onterecht. De Fortuynrevolte was geen emotionele uitbarsting maar werd juist gedreven door een zorgvuldig uitgedachte ideologie. In dit boeiende boek, een Nederlandse bewerking van het proefschrift waarop hij begin dit jaar promoveerde aan Tilburg University, laat hij zien hoe politici als Frits Bolkestein, Pim Fortuyn en Ayaan Hirsi Ali een nieuwrechts gedachtengoed ontwikkelden door neoconservatieve ideeën uit de Anglo-Amerikaanse wereld bewust te vermengen met de progressieve cultuur die Nederland sinds de jaren zestig domineerde. Zo wisten ze progressieve waarden als het emancipatiestreven en homo-acceptatie te mobiliseren voor een conservatief verzet tegen de multiculturele samenleving en de ‘betuttelende’ verzorgingsstaat. Interessant is dat Oudenampsen ook actoren van buiten de politiek betrekt in zijn analyse. Zo wijdt hij een gedeelte van zijn boek aan de culturele tegenbeweging van onder meer Theo van Gogh en de website GeenStijl. Deze provocerende tegenbeweging kwam niet op vanuit het niets maar greep terug op een lange literaire traditie van bewust provoceren, die onder meer te vinden is bij Gerard Reve en Willem Frederik Hermans.

Door deze brede opzet is De conservatieve revolte bijzonder interessant voor politici die proberen te begrijpen hoe ons huidige politieke en maatschappelijke klimaat is ontstaan. Het betoog van Oudenampsen dat de ruk naar rechts geen natuurverschijnsel was maar het resultaat van een zorgvuldig uitgewerkte strategie, biedt daarnaast hoop voor iedereen die werkt aan een hernieuwde progressieve opleving. Wat bewust is opgebouwd, kunnen anderen tenslotte ook bewust weer veranderen.
Door Hans Rodenburg

Merijn Oudenampsen – De conservatieve revolte: Een ideeëngeschiedenis van de Fortuynrevolte, oktober 2018, Uitgeverij Van Tilt

Honderd maatregelen tegen klimaatontwrichting

Project Drowdown heeft de beste wetenschappers, onderzoekers en andere professionals bijeen gebracht om het klimaatprobleem op te lossen. Resultaat is een lijst van de honderd meest effectieve oplossingen, gebundeld in een prachtig boek. De Nederlandse editie werd op 8 november gelanceerd op het Nationaal Sustainability Congres. Daarnaast heeft het project een zeer lezenswaardige website (drawdown.org) met wetenschappelijke referenties.

Drawdown is een term uit het waterbeheer, en betekent zoiets als grondwaterverlaging. Om in de lijst te komen, moesten de maatregelen een groot meetbaar effect hebben en in potentie op te schalen zijn.
Met stip op één staat de aanpak van f-gassen, ook wel superbroeikasgassen genoemd, die gebruikt worden in koelkasten en airconditioners.  Het voorkomen van het weglekken van f-gassen door terugwinning, recycling en vernietiging van koelmiddelen aan het einde van de levensduur van dergelijke apparaten, kan in potentie een halve graad temperatuurstijging voorkomen.
Hierover zijn in Kigali in 2016 wereldwijd afspraken gemaakt. Leuk feitje voor GroenLinksers is dat Bas Eickhout hiervan de trekker was binnen de Europese Unie. Zijn bijdrage aan de Kigali-afspraken leverde hem toentertijd de nummer-één-positie in de Duurzame Top100 van Trouw op.

Belangrijkste les uit Drawdown voor Nederlandse politici is dat voedsel en landgebruik in de top 20 het meest worden genoemd. Een ander dieet, een ander landbouwsysteem en de aanplant van bossen dus hoog op de politieke agenda moeten staan. De beslissing van het kabinet om bij het klimaatakkoord de landbouw feitelijk ongemoeid te laten, is dan ook een verbazingwekkende en onverstandige keuze.
Door Natasja van den Berg

Drawdown – het meest omvattende plan ooit om klimaatontwrichting te keren. Paul Hawken (red.) Uitgeverij Maurits Groen ism Climate CleanUp, 2018

 
Dit artikel staat in het winternummer van tijdschrift de Helling. Altijd de nieuwste artikelen lezen? Sluit een abonnement af.

Gerelateerde artikelen