6 minuten

Ons Europa

Samenvatting conceptprogramma: Naar een duurzaam en solidair Europa

Europa heeft ons veel gebracht: welvaart, maar vooral ook stabiliteit en vrede. Toch is het Europa dat GroenLinks voor ogen staat een heel ander Europa dan het huidige. De Europese Unie moet niet alleen veel democratischer en transparanter worden, het wordt ook tijd dat duurzaamheid en solidariteit écht hoog op de agenda komen staan. 

De EU heeft de afgelopen decennia vooruitgang geboekt op voor GroenLinks belangrijke punten. Het Europese energie- en klimaatbeleid spoort lidstaten aan werk te maken van duurzame energie. De EU speelt ook een positieve rol in internationale klimaatonderhandelingen. Dat zijn goede en belangrijke ontwikkelingen.

In de huidige economische crisis laat de Unie echter vooral zien hoe het niet moet: te veel beleid wordt gemaakt door kille rekenmeesters zonder oog voor de menselijke maat. Te vaak winnen de belangen van multinationals het van de belangen van burgers. Te vaak slaan Brusselse besluitvormers op hol, met onnodige regels tot gevolg. Ondertussen blijft de vergroening van ons economische stelsel liggen, en wordt het verschil tussen rijk en arm in Europa alleen maar groter.

Het moet anders – en het kan ook anders. Samen met andere Groene partijen vormt GroenLinks in het Europees Parlement een krachtig en eensgezind blok dat tegenwicht biedt aan de traditionele machtsblokken van sociaaldemocraten en christendemocraten. Met deze fractie kan GroenLinks de Europese Unie richting een groene en sociale toekomst sturen.

Hoe gaan we de crisis te lijf?

GroenLinks wil dat Europa democratischer, groener en socialer uit de crisis komt. De Europese Unie is al vijf jaar bezig om de eurocrisis te bedwingen, maar wordt gegijzeld door omvallende banken, kortetermijndenken en rigide begrotingsnormen. Deze crisis is voor alles veroorzaakt door het casinokapitalisme van de financiële markten.

De Europese bezuinigingsdrift die de lidstaten teistert, werkt averechts. Natuurlijk moeten de overheidsbegrotingen op orde worden gebracht, maar nu wordt de economie kapot bezuinigd, zonder het gewenste resultaat en met een hoge sociale prijs.

Iedereen erkent intussen dat er fouten zijn gemaakt bij de invoering van de euro. Je kunt niet overgaan op een gedeelde munt zonder ook gezamenlijk afspraken te maken over de controle op banken en het voorkomen van onevenwichtigheden in de Europese economie. Het is nu hoog tijd de weeffouten in het systeem te herstellen. Met een Europese bankenunie waarin het toezicht op de banken collectief wordt geregeld. Met Europese staatsleningen waarbij de lidstaten gezamenlijk garant staan voor elkaars schulden.

GroenLinks wil naar een Europa dat lidstaten niet alleen afrekent op begrotingscijfers, maar ook op de kwaliteit van hun sociale voorzieningen. Een muntunie kan niet overleven zonder gemeenschappelijk sociaaleconomisch beleid. Een beleid dat zich richt op een functionerende Europese arbeidsmarkt, op goede huisvesting en op schone energie.

Vanuit de crisis naar een werkend Europa

Het aanpakken van de Europese werkloosheid heeft voor GroenLinks hoge prioriteit. In Nederland zitten bijna 700 duizend mensen zonder werk. In landen als Spanje en Griekenland kan meer dan de helft van de jongeren geen baan vinden. Daar moet dringend wat aan gebeuren. Door nu vol in te zetten op de verduurzaming van de Europese industrie, ontstaan er nieuwe banen en wordt Europa wereldwijd koploper in groene innovatie.

Door belastingontwijking van bedrijven actief tegen te gaan, lopen overheden minder inkomsten mis en komt meer geld beschikbaar voor duurzame investeringen. Ook door landen die in een recessie verkeren meer vrijheid te geven in hun begrotingsbeleid ontstaat ruimte om banen te scheppen. Een schuldaflossingsfonds zorgt ervoor dat eurolanden met een te hoge staatsschuld minder geld kwijt zijn aan torenhoge rentes en zo geld overhouden om te investeren in groene werkgelegenheid.

Voor economische stabiliteit op de langere termijn wil GroenLinks een Europees stabiliseringsfonds instellen. Zo'n fonds haalt de scherpe kantjes af van de schommelingen in de economie van eurolanden. Het voorkomt dat landen met een sterk oplopende werkloosheid zo hard moeten bezuinigen dat nog meer banen verloren gaan. Maar deze volgende stappen in de Europese samenwerking kunnen niet worden gezet zonder een versterking van de Europese democratie.

Meer democratie in Europa

Democratie is een van de kernwaarden van de Europese Unie. Juist die waarde staat onder druk door alle noodmaatregelen om de crisis te bezweren. Door de gewoonte van Europese bestuurders om hun crisisaanpak als de enig mogelijke remedie te presenteren. Door de neiging bij sommige politici om eurosceptische kritiek af te doen als populisme.

GroenLinks wil dat mensen meer zeggenschap krijgen over de EU. Dat kan door de positie van nationale en Europese volksvertegenwoordigers te versterken en door grensoverschrijdende referenda mogelijk te maken. De Europese Commissie mag worden afgeslankt: laat het parlement het voor het zeggen hebben in Europa, niet de technocraten. Net als op nationaal niveau berust de macht in een echte democratie uiteindelijk bij burgers en hun volksvertegenwoordigers.

Groene industriepolitiek

Vergaande vergroening van de economie is de sleutel tot Europees succes. Het fundamenteel hervormen van de Europese economie is essentieel voor ons welzijn op de lange termijn en levert veel banen op. Als het aan GroenLinks ligt, zet de EU daarom in op een groene industriepolitiek. Door niet arbeid maar milieuvervuiling te belasten, wordt het voor werkgevers goedkoper om mensen in dienst te nemen. Zo kunnen ze voor hetzelfde geld meer mensen een baan bieden.

Door te investeren in de productie van duurzame energie kan Europa jaarlijks 400 miljard besparen op de import van olie, gas en kolen. Met deze investeringen zal tevens de werkgelegenheid in de industrie een impuls krijgen. Door hergebruik van grondstoffen te stimuleren zal de recyclingindustrie floreren en produceren we minder afval. Bovendien worden we zo minder afhankelijk van de import van grondstoffen.

Een sterk Europa voor een betere wereld

De Europese Unie kan en moet een belangrijke rol spelen in het streven naar een eerlijkere en groenere wereld. Bijvoorbeeld door het slechten van handelsbarrières die het voor ontwikkelingslanden moeilijk maken om hun producten op de Europese markt aan te bieden. Binnen Europa maken we harde afspraken over ontwikkelingshulp, en roepen we Europese bedrijven tot de orde die het nalaten elders verantwoord te ondernemen.

Het Europa van GroenLinks is daarnaast een drijvende kracht achter vrede, welvaart en welzijn in de wereld. Dit Europa treedt consequent en eensgezind op tegen autoritaire regimes die mensenrechten met voeten treden.

Het Europa van GroenLinks

Kiezen voor GroenLinks is kiezen voor een solidair Europa. GroenLinks staat voor eerlijk delen. Binnen Nederland, maar zeker ook daarbuiten: sociale idealen zijn niet gebonden aan landsgrenzen.

Een keuze voor GroenLinks is ook een keuze voor duurzaamheid. Voor groene werkgelegenheid, schone energie, natuurbescherming, dierenwelzijn en het recyclen van grondstoffen.

Als je kiest voor GroenLinks, dan kies je voor een open en ontspannen samenleving waarin je niet wordt afgerekend op je geslacht, etniciteit of seksuele voorkeur. Waarin iedereen meedoet, maar waar niemand zich over de kop hoeft te werken.

Zonder verdergaande Europese samenwerking zijn een gezonde aardbol en een eerlijker verdeling van de welvaart onbereikbare idealen. Een keuze voor GroenLinks is dus een keuze voor een krachtig Europa. 

Lees hier het volledige conceptprogramma.

Reageren op het programma? Stuur uw reactie, blog of artikel naar redactie@bureaudehelling.nl

Gerelateerde artikelen