Het huidige financieel-monetair systeem is structureel instabiel en valt ten prooi aan overregulering. Daarnaast werkt het duurzaamheidsambities zoals de energietransitie tegen. De opkomst van digitale...
Het huidige systeem van banken die geld scheppen, is contraproductief voor de enorme klimaatuitdagingen waar Nederland voor staat. Een fundamentele verandering van dit systeem is dan ook hard nodig: niet banken,...
Het kost twee keer zoveel energie om de materialen te maken waarmee we een huis bouwen dan om die woning te verwarmen. Toch focust de overheid zich alleen op isoleren als middel om energie te besparen tijdens het...
Van de transitie naar aardgasvrij wonen komt weinig terecht, als de Rijksoverheid en pensioenfondsen er niet fors in investeren. Circulair bouwen vormt een interessante optie om de CO2-uitstoot van de gebouwde...
Ook al is circulair bouwen nog relatief nieuw, gemeenten hebben nu al verschillende instrumenten in handen waarmee zij grote stappen kunnen zetten. Voorbeelden uit grotere gemeenten kunnen inspiratie bieden aan...
Zestien aanbevelingen voor het sluiten van kringlopen in de gebouwde omgeving, dat is de oogst van de conferentie Circulair Bouwen die Bureau de Helling en Milieunetwerk GroenLinks op 16 november organiseerden in...
De bouw moet in 2050 omgevormd zijn tot een circulair werkende sector. Wat betekent dit voor de architectuur? Volgens architect Jos de Krieger van het Rotterdamse Superuse Studios vraagt dit een fundamenteel andere...
Het smart city-concept klinkt veelbelovend. Overheidstaken kunnen we sneller, goedkoper en efficiënter uitvoeren dankzij digitale technologie. Maar het leven van de dakloze Hassan staat in de smart city niet...
Environmental taxes advocated by Green parties such as road pricing give rise to social resistance and populist criticism. There is, however, a response to the mistrust of green taxation. Richard Wouters explores...
Het ‘wat’, daar zijn Rik Grashoff en Martin Scholten het roerend over eens: het tegengaan van klimaatverandering vraagt om een natuurinclusieve kringlooplandbouw. Over het ‘hoe’ verschillen ze van mening. Volgens...
De grondstoffenhonger van de bouwsector is onhoudbaar, stelt Elphi Nelissen. De hoogleraar Duurzaam Bouwen aan de TU Eindhoven leidde de projectgroep die in januari dit jaar de zogeheten Transitieagenda voor de...
We moeten succesvol beleid afmeten aan ‘brede welvaart’ in plaats van economische groei. Het boek Kwetsbare welvaart voorziet dit brede welvaartsbegrip van historische diepte.
Neonicotinoïden zijn de meest giftige én de meest populaire insecticiden ter wereld. De grootschalige nevenschade van ‘neonics’ aan ons ecosysteem is echter jarenlang weggemoffeld door onder meer een verkeerde...
Gaat uw kind spijbelen? Komt uw buurman in de schulden? Wordt uw buurt crimineler? Dankzij slimme algoritmen kan de overheid dit steeds vaker voorspellen voordat de leerplichtambtenaar of de schuldsanering...
Nederland wil circulair zijn in 2050. Hoe leven, wonen, werken en consumeren we in een economie van gesloten kringlopen? Om die vraag te beantwoorden, werkt Bureau de Helling aan een scenario voor een circulair...
De milieubelastingen die GroenLinks bepleit, zoals de kilometerheffing, stuiten op maatschappelijke weerstand en populistische kritiek. Er is een manier om in te spelen op het wantrouwen tegen fiscale vergroening:...
Als afval een waardevolle grondstof is, waarom verdringen bedrijven zich dan niet aan onze voordeur om onze kapotte elektronica, afgedankte kleding en aardappelschillen in te zamelen? Nieuwe grondstoffen zijn te...
Op 1 mei hield Kathalijne Buitenweg, Tweede Kamerlid voor GroenLinks, de Koos Vorrink-lezing. Zij pleitte voor gelijke zelfbeschikking en een progressieve technologieagenda.
Alles leuk en wel met de donuteconomie, maar hoe pas je het toe in de praktijk? Kate Raworth nodigt uit om dit gewoon te gaan doen, ieder vanuit eigen kracht en visie. GroenLinks Brabant doopte de donut daarop om...
Aan de hand van haar inmiddels wereldberoemde donutmodel pleit Oxford-econoom Kate Raworth voor een nieuwe manier van denken over groei: niet als doel op zich, maar als iets dat gebonden is aan de planetaire en...
Hoe kunnen gemeenten de overgang naar een schone energievoorziening versnellen? In deze podcast bespreken we de aanbevelingen van de conferentie 'Energietransitie voor Gemeenten', die Milieunetwerk GroenLinks en...
Als we willen dat technologie de samenleving dient, moeten we haar democratiseren. Dat vraagt om zowel actieve burgers als actieve overheden, stelt Tineke Strik, fractievoorzitter van GroenLinks in de Eerste Kamer.
Klimaatbeleid door gemeenten kan meer dan 33 procent van de CO2-uitstoot in Nederland beïnvloeden. Dat blijkt uit een quickscan van Bureau de Helling.
Aan de hand van haar inmiddels wereldberoemde donutmodel pleit Oxford-econoom Kate Raworth voor een nieuwe manier van denken over groei: niet als doel op zich, maar als iets dat gebonden is aan de planetaire en...
De politiek loopt achter de technologische feiten aan. Of dat erg is, daarover zijn politici het niet eens. Ideologische verschillen klinken door in het debat waarmee de conferentie Kan technologie ook links zijn?...
Laagliggend Nederland bestaat grotendeels uit veengrond: natte, zwarte bodems tjokvol organische stof. Ontwatering zorgt voor concurrerende landbouw, maar ook voor een groot klimaatprobleem. De Nederlandse natuur...
Technologie is noch een natuurkracht, noch een serviele dienaar van de mens. Technologie is een vorm van macht, die we gedeeltelijk naar onze hand kunnen zetten. Technologie kan dus ook links zijn. Maar dat vereist...
Als we willen dat technologische ontwikkeling niet tot minder werk, maar tot beter werk leidt, moeten zowel overheid als sociale partners zich er nadrukkelijker mee bemoeien. Dat stelden Ton Wilthagen en Catelijne...
Veel mensen voelen weerzin bij het idee dat alleenstaande tachtigplussers gezelschap krijgen van zorgrobots. Maar weerspiegelt die weerzin niet eerder onze angst voor de ouderdom dan een afwijzing van...
Technologie kan ons leven vergemakkelijken, maar mag ons niet overheersen. Als we willen voorkomen dat robots besluiten gaan nemen die aan mensen zijn voorbehouden, moeten we politieke actie ondernemen.
De Bilt is de eerste Nederlandse gemeente met een lokaal energieakkoord. Andere gemeenten zullen waarschijnlijk snel volgen, want de druk op gemeenten om de energietransitie waar te maken wordt steeds groter. De...
Ken ik eigenlijk luie mensen? Van een enkeling heb ik het vermoeden dat hij niet al te veel uitvoert, maar ik ken niemand die openlijk voor zijn luiheid uitkomt. Er lijkt wel een taboe op te rusten.
Een duurzame omslag in de markt vraagt om een actieve overheid. Die moet duidelijke langetermijndoelen vastleggen en sturing geven. Bestuurders dienen een voortrekkersrol te spelen.
Door vergrijzing en ontgroening komt de zorg handen tekort. Zorgrobots zijn de oplossing. De kwaliteit van de zorg is erbij gebaat. Politici moeten lef tonen en de verdere ontwikkeling van zorgrobots stimuleren.1
Migratie is voor GroenLinks een principiële en problematische kwestie, een mogelijk permanent struikelblok op weg naar regeringsdeelname. In haar essay Nergensland worstelt Femke Halsema met de modderige...
Het is alweer even geleden: de aanklacht tegen het economisme als politieke aftrap van Jesse Klavers partijleiderschap. Achteraf gezien een mooie tijd van publiek oproer tegen het rendementsdenken in...
Anno 2017 heerst een brede politieke consensus dat technologische innovatie gestimuleerd dient te worden, maar over wat die innovatie vervolgens met de samenleving doet, of kan doen, blijft het overwegend stil....
De winning van grondstoffen in de ruimte komt steeds dichterbij, maar er zijn nog nauwelijks internationale regels voor ruimtemijnbouw. Een werkgroep onder Nederlandse leiding publiceerde in september een reeks ‘...
Zestien aanbevelingen voor het versnellen van de overgang naar een schone energievoorziening, dat is de oogst van de conferentie 'Energietransitie voor gemeenten' die Milieunetwerk GroenLinks en Bureau de Helling...
De overgang naar schone energie stelt gemeenten voor een gigantische opgave, maar biedt ook kansen. We kunnen er democratische en sociale vooruitgang mee boeken, zo concludeerden de deelnemers aan de drukbezochte...
Hoe krijgen we onze gebouwen van het gas af? Soms is 'all-electric' de oplossing, soms de aansluiting op een warmtenet. Zo'n warmtenet transporteert bij voorkeur water op lage temperatuur (40 graden Celsius), zo...
Alleen ga je sneller, samen kom je verder. De energietransitie vraagt niet alleen om doortastende gemeentebesturen, maar ook om een energieke samenleving die de overgang naar schone energie aanjaagt en...
Houd rekening met de beleving van burgers. Alleen zo kun je voldoende draagvlak voor de energietransitie scheppen. Bij de opening van de conferentie riep landschapsarchitect Sven Stremke lokale bestuurders daartoe...
Een toespraak van een Maltese diplomaat tot de Verenigde Naties, vijftig jaar geleden, leidde ertoe dat het ‘gemeenschappelijk erfgoed van de mensheid’ werd opgenomen in het volkenrecht. Dat beginsel verdient...
Europa moet meer grondstoffen uit eigen bodem halen, vindt de Europese Commissie. Is dat een heilloos plan, omdat mijnbouw een bedreiging vormt voor de Europese natuur? Of is het juist een loffelijk streven, omdat...
The oceans, the atmosphere, and the biodiversity of the Earth are natural resources that we cannot live without as humans. But who do these resources belong to? If no one owns them, or everyone, how do we prevent a...
De  Europese Commissie houdt een lijst bij van ‘kritieke’ grondstoffen: grondstoffen waarvan de aanvoer onzeker is omdat de leverancierslanden onbetrouwbaar zijn. Daarmee wordt van schaarste een louter geopolitiek...
Wat staat er de komende jaren op de agenda binnen de groene en de linkse politiek? Volgens Eva Gladek, directeur van Metabolic en gastspreker bij het jubileumsymposium 30 jaar de Helling, is dat in ieder geval de...
De circulaire economie is een ‘nieuw’ concept dat een oude groenlinkse worsteling tussen milieu en economie blootlegt. Het idee van groene industrialisering is uiteindelijk omarmd, maar roept ook nieuwe vragen op....
Op decentraal niveau vernieuwende, progressieve oplossingen zoeken voor problemen, dat is de opdracht waar GroenLinks na de gemeenteraadsverkiezingen straks voor staat. Daar zijn allerlei ideologisch en...
De gestaalde juridische kaders verdragen zich moeilijk met ecosystemen, zeker als ze groot en ver weg zijn (of lijken). We spreken rechtsgeleerde Prue Taylor, kenner van het gemeenschappelijk erfgoed van de...
Lokale bestuurders en raadsleden zouden kritisch moeten kijken naar de parkeernormen in hun gemeente. Dwing projectontwikkelaars en woningcorporaties niet om parkeerplaatsen te bouwen op plekken waar je geen extra...
Een boek vol ideeën over hoe steden circulair kunnen worden. Met als verdienste dat de samenstellers verder kijken dan succesvolle projecten. Daarmee zijn we er namelijk nog niet. Er is een systematische...
De oceanen zijn in gevaar door overbevissing, verlies van soorten en vervuiling. Met een schat aan infografieken en rake teksten maakt de Oceaanatlas duidelijk waarom we nu in actie moeten komen om de oceanen te...
Ontwikkelingslanden kunnen meer profijt hebben van hun bodemschatten, als zij deze niet in ruwe vorm exporteren, maar bewerken tot producten. Het opzetten van een eigen industrie is echter eenvoudiger gezegd dan...
Rioolwater kan energie en grondstoffen leveren. Fotograaf Philippe McIntyre brengt de bijdrage van Omzetpunt Amersfoort aan de circulaire economie in beeld.
Delven we onze metalen straks op de oceaanbodem of op planetoïden? Op initiatief van Bureau de Helling spraken de Europese Groenen zich onlangs uit over mijnbouw in de diepzee en de ruimte. Er zijn goede argumenten...
De overgang van de lineaire naar een circulaire economie is geen eenvoudige operatie. Dat maakt de Leuvense hoogleraar Karel Van Acker goed duidelijk in zijn boek ‘Wat met recyclage?’. Het is jammer dat hij geen...
Vijfentwintig aanbevelingen voor terugwinning van fosfaat en andere nutriënten, dat is de oogst van het symposium over fosfaatrecycling dat Bureau de Helling en Milieunetwerk GroenLinks op 12 mei organiseerden. De...
Welke politieke conclusies trekken deelnemers aan het symposium ‘Circulair met fosfaat’ over het recyclen van de schaarse grondstof fosfaat?
Waarom is fosfaat onmisbaar voor planten, dieren en mensen? Hoe kan het dat fosfaat een schaarse grondstof is, terwijl we in Nederland met een overschot kampen? Wat kan de lokale politiek doen om de...
Hoe kan er meer fosfaat worden teruggewonnen uit ons rioolwater? Die vraag stond centraal in een workshop tijdens het symposium over fosfaatrecycling dat Bureau de Helling en Milieunetwerk GroenLinks op 12 mei...
Kunnen we wijken zo bouwen dat de nutriënten en de energie in het afvalwater van huishoudens en bedrijven in de wijk zelf worden teruggewonnen? Deze vraag stond centraal in een workshop tijdens het symposium over...
Bioraffinage is het zodanig bewerken van organische reststromen dat alle componenten van de biomassa – inclusief nutriënten zoals fosfaat - de meest hoogwaardige toepassing krijgen. Hoe kunnen gemeenten...
Rioolwater, groente- en fruitafval en andere organische reststromen, allemaal bevatten ze waardevolle nutriënten zoals fosfaat. Die gaan nu nog te vaak verloren. Tijdens het slotdebat van het fosfaatsymposium van...
Apple wil niet langer grondstoffen uit mijnbouw gebruiken. Dat geeft een welkome impuls aan de recycling van afgedankte elektronica. Maar afval voorkomen is nog beter dan recyclen. De iPhone verdient een langere...
Fosfaat is een eindige grondstof. Met onze mestoverschotten in Nederland zouden we dit bijna vergeten. Een groot deel van het fosfaat verdwijnt in het riool. Waterschap Vallei en Veluwe heeft zijn...
We moeten de commons weer serieus gaan nemen als een manier om natuurlijke hulpbronnen te beheren. Dat schrijft Socrates Schouten in het slothoofdstuk van de bundel Rood-groene politiek voor de 21e eeuw van de...
De Europese groene partijen hebben vandaag op hun congres in Liverpool een gemeenschappelijk standpunt goedgekeurd over de bescherming van de gebieden die niet onder de soevereiniteit van een staat vallen, maar van...
Op voorstel van de Utrechtse wethouder Lot van Hooijdonk wees het laatste partijcongres van GroenLinks het correctieve referendum af en koos voor experimenten met deliberatieve democratie. Wat zijn haar eigen...
GroenLinks wil met ambitieuze groene projecten aan de slag, en dat is hard nodig. Andere partijen willen normaal doen. Wat zeggen de feiten?
Wijzend naar de doorrekeningen van het Centraal Plan Bureau (CPB) profileert de VVD zich als de banenkampioen. Tijd om eens een kijkje in de keuken te nemen bij de chef-koks van het planbureau. Wat blijkt: de VVD...
Op initiatief van GroenLinks werken de Europese groene partijen aan een gezamenlijk standpunt over het beheer van de oceanen, Antarctica en de ruimte. Suggesties zijn welkom!
Gentech biedt grote voordelen voor de voedselzekerheid, stelt Tom van den Hove. Het pleidooi van Arno Ambrosius voor een nieuwe strategie voor genetische manipulatie is veel te conservatief.
Klimaatonderhandelingen worstelen met politieke traagheid. Dit terwijl klimaatverandering vraagt om daadkrachtige maatregelen. Onder veel wetenschappers en politici wordt de roep om geo-engineering ondertussen...
Wat valt er te winnen met mijnbouw in de diepzee? Wat zijn de gevolgen voor het leven in de oceanen? Bureau de Helling vroeg het aan maritiem bioloog Sabine Gollner.
Genetische manipulatie van organismen kan het publieke belang dienen. Niet alleen in de gezondheidszorg, maar ook in de landbouw. Daarvoor moet de wetgever strikte voorwaarden stellen. Zo mogen octrooien op...
What a difference a year can make. 2015 marked a point of great enthusiasm about a turnaround in global climate policy. States signed on to the Paris climate agreement. As with any complex internationally...
Maak Nederlanders weer trots op het landschap en de natuur die hen omringen. De verandering die GroenLinks belooft is nog niet overtuigend.
Both left-wing and right-wing parties and movements claim to defend Western Values while demonstrating against Islam or against Islamophobia and Populism. From both sides we hear words like Liberty and Equality....
Zowel Europarlementariërs Hans van Baalen en Guy Verhofstadt op de Maidan in Kiev als een grote groep politieke leiders tijdens de mars in Parijs na de aanslagen op Charlie Hebdo. Op momenten dat het eigene van de...
GroenLinks wil het eigen risico in de gezondheidszorg afschaffen. Maar hoe betalen we dan de steeds verder stijgende zorgkosten?
Edward Snowden schudde de wereld wakker over de risico’s van de inzameling van enorme hoeveelheden persoonlijke data. De cruciale NSA-documenten smokkelde hij in een kubus van Rubik naar buiten. Misschien kwam het...
Via sociale media, geldtransacties en openbaar vervoer heeft iedereen te maken met big data. Veel toepassingen zijn handig en fascinerend, maar wekken tegelijk onbehagen:  hoe ver reikt de – grotendeels onzichtbare...
Banken weten via onze betaalgegevens heel veel van ons. Maar wat mogen of moeten ze met die kennis? Hoe ver reikt hun zorgplicht? Mogen ze geld verdienen aan hun kennis over onze meest intieme transacties?...
Zorggegevens zijn intieme gegevens. Door digitalisering worden ze steeds makkelijker toegankelijk, ook voor bedrijven. Wat is de belofte van big data in de zorg en hoe beschermen we onze gegevens? Volgens twee...
In het voedselnummer van tijdschrift De Helling staat een cartoon van Anne Stalinski over tomaten. Daarin zie je ver reizende, veel CO2 uitstotende tomaten, en als het goede alternatief de tomaten van de farm in de...
Is an end to scarcity in sight? American companies are preparing to tap a vast source of raw materials on celestial bodies. But space mining is also a source of conflict, as the global commons of outer space are...
De financiële sector verstikt de reële economie en koloniseert de toekomst. Daar zou GroenLinks zijn pijlen op moeten richten.
Sinds dertig jaar houden economen en politici elkaar gevangen in een ongemakkelijke dans. Economen maken de wereld ‘plat’ met cijfers en modellen. Politici en beleidsmakers gaan daar vervolgens mee aan de haal om...
Tijdens mijn zomervakantie las ik het boek Pluche van Femke Halsema. Het boek beschrijft niet alleen haar groei naar het partijleiderschap, maar ook hoe ze probeerde GroenLinks op een moderne leest te schoeien....
Wachten we op de markt of nemen we zelf het heft in handen? Weken worden maanden, maanden worden jaren en het klimaatprobleem verergert met de dag.
Hoe organiseren we een duurzaam voedselsysteem dat de hele wereld kan voeden? Met een groeiende wereldbevolking, klimaatverandering en een toenemende schaarste van grond en grondstoffen, moeten belangrijke keuzes...
GroenLinks moet armoedebestrijding sterker verbinden met duurzaamheid, zowel nationaal als internationaal.
Is het einde van de schaarste in zicht? Amerikaanse bedrijven maken zich op om een oneindige bron van grondstoffen aan te boren: de hemellichamen in de ruimte. Maar ruimtemijnbouw belooft de mensheid niet alleen...
De aftocht van de anonieme simkaart, angst voor versleuteling, het nieuwe voorstel voor de bewaarplicht en het computercriminaliteitsvoorstel: zeker sinds de recente aanslagen in Europa staat het verbeteren van de...
Op welke vragen stuit je als je eerlijk en gezond wilt eten? Filosofe Renée Verberne ging op zoek en ontdekte steeds meer dilemma's: gaat dier- en milieuvriendelijk wel altijd samen? Maakt precisielandbouw...
De crisis in Europa is nog niet voorbij. Om de eurozone sterker te maken zou GroenLinks moeten kiezen voor een activistisch begrotingsbeleid en uiteindelijk ook een grotere Europese begroting, stelt econoom André...
Biodiversiteit en voedselzekerheid zijn niet gebaat bij overintensieve landbouw. De wereld kan ook op andere wijze worden gevoed. Dat is geen pleidooi voor een terugkeer naar vroeger, maar wel voor radicale...
Ons landbouw- en voedselsysteem loopt tegen grenzen aan. Dat blijkt uit afnemende bodemvruchtbaarheid en problemen rond lucht, water, klimaat en biodiversiteit. De kernvraag voor een transitie naar duurzame...
Beleid ontwikkelen rondom voedsel is lastig. Maar er zijn voldoende aanknopingspunten, van een andere landbouw tot steun aan burgerinitiatieven. Aanbevelingen geïnspireerd door de artikelen in het Voedselnummer van...
Op 7 juli organiseerde Hellingproef in samenwerking met MAMyths-NL een debat tussen Edith Lammerts van Bueren, Bert Lotz en Marjan Bovers over genetische modificatie en biologische landbouw. Het verslag van een...
Kent u de grondstof antimoon? Antimoon is een van de zeldzaamste metalen in de aardkorst. Toch worden we erdoor omringd. Antimoon zit in onze elektronica, kleding, in petflessen, glas en aardewerk. Door dit...
Waarheen met ons voedselsysteem? Deze vraag stond in de debatreeks ‘It’s the food, my friend’ centraal. Hebben de bezoekers aan het eind van de debatreeks een antwoord gekregen? Ja en nee. Is het debat dan wel...
Ik heb het geluk gehad dat ik op mijn basisschool elke vrijdagmiddag les kreeg over de natuur in de moestuin van de school. Ik herinner me goed dat ik, samen met een klasgenootje, een veel te grote kruiwagen...
Acht jaar na verschijnen is ‘De Hongerige Stad’ van Carolyn Steel nog steeds actueel.  Steel belicht ons voedsel vanuit opvallende invalshoeken, maar laat vooral zien dat het huidige mondiale voedselsysteem...
Bedrijven maken zich op om grondstoffen te gaan winnen in de ruimte. Deze mijnbouw vereist internationale afspraken. Anders wordt de ruimte het nieuwe Wilde Westen.
De oude Romeinen wisten al hoe ze het volk rustig moesten houden: geef hen brood en spelen.
Toen ik nog op de middelbare school zat, kluste ik wat bij in een lokale strandtent. Ik was afwasser. In het restaurant stond een groot aquarium met levende kreeften. 
Klimaatwetenschapper en voormalig klimaatonderhandelaar Bert Metz las het boek ‘Klimaatmores’ van Bas Eickhout. Hij waardeert de wijze waarop de GroenLinks-Europarlementariër de lezer laat delen in zijn emoties bij...
Wat heeft de landbouwlobby te zeggen over de lucht die je inademt? Meer dan je denkt. Het debat over luchtkwaliteit in Europa blijkt een knokpartij waarin de agrarische sector emissienormen voor boerenbedrijven...
Een tekort aan fosfaat bedreigt de voedselvoorziening. Toch blijft Amsterdam fosfaat verspillen. Het gemeentebestuur moet zijn ambitie, een circulaire economie, eens gaan waarmaken.
Op aarde is geen plek nog onaangetast door de mens. Viertiende van het landoppervlak is inmiddels landbouwgrond geworden en driekwart van het zoetwater is door de mens onder controle gebracht. Het klimaat verandert...
Een circulaire economie is het antwoord op de schaarste aan grondstoffen, lezen we vaak. Maar welke grondstoffen zijn nu precies schaars? Promovendus Theo Henckens zocht het uit voor een grote groep metalen. Hij...
Verspilling en corruptie teisteren de energiesector in Oekraïne. Mede dankzij het Samenwerkingsverdrag met de Europese Unie worden de misstanden nu aangepakt.
Veerkracht is een bruikbaar concept bij het doorlichten van systemen, of dat nu om voedsel, geld of energie gaat. Veerkracht is geen ideologie, maar een concept dat handen en voeten geeft aan idealen als...
Misschien dat Lucette ter Borg in de NRC van donderdag 3 maart teveel gevangen was door het indrukwekkende en allesbehalve toevallige decor van de kunstmanifestatie HACKING HABITAT om te zien welk verhaal hier...
De overgang naar schone energie behoedt ons voor klimaatrampen, maar legt een groot beslag op schaarse metalen. Die mogen we niet langer verspillen. Daarom moet de Nederlandse regering harder trekken aan een...
Met het idee van de ‘circulaire economie’ is een sneeuwbal aan het rollen gekregen die niet meer te stoppen is. Nieuwe manieren van denken worden naar voren geschoven, gevat in oneliners als ‘Afval is voedsel’ en ‘...
Grondstoffen zijn te waardevol om verloren te laten gaan als afval. Steeds meer burgers en bedrijven zijn zich daarvan bewust. Onze nieuwe publicatie "De circulaire economie: waarom productie, consumptie en groei...
In een circulaire wijk kun je gebouwen zien als tijdelijke grondstoffendepots. Het Amsterdamse college kondigde onlangs aan te gaan onderzoeken of op twaalf locaties tot 50.000 woningen kunnen worden gebouwd in de...
Het boek van Hall & Klitgaard is een goed leesbaar boek over economie zonder al te veel formules. 
Het klimaatakkoord van Parijs luidt het einde van fossiele brandstoffen in, te beginnen met kolen. Maar kappen met kolen is voor sommige delen van de wereld een forse uitdaging, zo leert de Coal Atlas.
Alle fosforstromen en -verliezen in de Europese Unie in kaart te brengen. Dat heeft Kimo van Dijk, promovendus in Wageningen, zich ten doel gesteld. Een flinke klus, maar een belangrijke. Fosfor is immers onmisbaar...
Tijd doorbrengen in de Eerste Kamer staat klaarblijkelijk garant voor inhoudelijke discussies. Zo ook op vrijdagmiddag 13 november bij het congres 'Groen als ideaal: revolutie of evolutie?', georganiseerd door de...
International environmental policies focus on safeguarding renewable natural resources. Little attention, however, is paid, to the much more difficult problem of non-renewable natural resources, such as metallic...
Sommige waterschappen kloppen zich op de borst vanwege het fosfaat dat zij terugwinnen uit rioolwater. Maar de struviettechnologie die zij toepassen haalt lang niet al het fosfaat uit onze plas en poep. Het is tijd...
De casus van de Fyra (zie deel één) laat zien dat een groot en maatschappelijk belangrijk project centrale aansturing nodig heeft. Alleen een overheid kan deze rol op zich nemen, omdat die namens alle burgers...
Eerlijke handel zou meer moeten zijn dan ‘stemmen’ als consument voor producten zonder uitbuiting. De nadruk op consumentensoevereiniteit is een vorm van economisme.
Minder dan een procent van het landoppervlak van de aarde wordt gebruikt voor grondstoffenwinning - een klein deel in vergelijking met de landbouw. Maar mijnbouw heeft een onevenredig groot effect op het milieu en...
Onze mobieltjes en andere apparaten worden steeds geavanceerder, mede dankzij metalen waarvan niemand weet dat ze erin zitten, laat staan hoe ze heten. Gaan apparaten kapot of worden ze ingeruild voor een nieuwer...
Veel producten die we kopen worden onder onacceptabele omstandigheden gemaakt. De vraag is of deze kwestie ons als consumenten aangaat. Een pleidooi voor de individuele benadering.
Het nieuwste nummer van de Helling werpt een blik op het tekort aan bepaalde grondstoffen. Welke grondstoffen dreigen niet langer beschikbaar te zijn en wanneer? Waar worden zij voor gebruikt? Hoe zullen we ons...
Verhoog de belasting op het gebruik van natuurlijke hulpbronnen en verlaag de lasten op arbeid. Zo wil denktank Ex’tax de circulaire economie dichterbij brengen. Lof én kritiek werd zijn deel. Een gesprek met de...
Het internationale milieubeleid richt zich op het redden van hernieuwbare hulpbronnen. Er is weinig aandacht voor het vraagstuk van de niet-hernieuwbare hulpbronnen, zoals metalen en fosfaat. Een verkenning van de...
De Fyra-enquête is voorbij, en deed de mond een paar keer goed open vallen. De V250 trein, alias ‘het lelijke eendje’, danste over ruim tien jaar tijd ‘De stervende zwaan’ helemaal uit. Toch was het niet de...
Dankzij de Europese ecodesignrichtlijn worden onze apparaten steeds energiezuiniger. Volgens dezelfde aanpak moet de verspilling van grondstoffen worden teruggedrongen. Eurocommissaris Timmermans moet zich over...
Grondstoffen brengen in ontwikkelingslanden vaker ongelijkheid en conflict dan welvaart en vrede. Maar de schatten in de bodem laten is voor de meeste landen geen optie. Wat is nodig voor een eerlijke winning van...
Het Nationaal Energieakkoord uit 2013 is niet meer dan een eerste stap naar een duurzame energievoorziening. Hoe ziet een structurele aanpak van de energietransitie eruit? De wetenschappelijke bureaus van zes...
Fosfaat is van levensbelang voor onze voedselproductie. Onze samenleving is net zo afhankelijk van fosfaat als van water en zuurstof. Het is lang niet zeker dat er voor toekomstige generaties voldoende zal zijn....
Nederland en Europa doen hun best de grondstoffen veilig te stellen die cruciaal zijn voor de economie, maar waarvan het niet zeker is dat ze beschikbaar blijven. Wat is de beste strategie voor behoud van deze '...
De markt moet het doen in de circulaire economie: duurzaamheid en spaarzaamheid door economische prikkels. Desondanks zal er in de omgang met schaarse grondstoffen geen verandering komen zonder de passie van lokale...
Onze landbouw is afhankelijk van eindige grondstoffen. Om de wereld te blijven voeden is het zaak dat boeren zuinig omgaan met deze grondstoffen. Is biologische of gangbare landbouw daarvoor geschikter? Een...
Grotere steden, meer welvaart en complexere producten vereisen meer metalen. Dat geldt ook voor de overgang naar duurzame energie. Daardoor worden de metalen schaarser, terwijl voor hun winning meer energie nodig...
Antimoon is een halfmetaal met symbool Sb. Het heeft de bijzondere eigenschap dat het volume toeneemt bij afkoeling.
Zink is een metaal met symbool Zn. Het gaat snel verbindingen aan met andere stoffen, heeft een vrij laag smelt- en kookpunt en is goed bewerkbaar.
Molybdeen is een metaal met symbool Mo. Het behoort tot de elementen met het hoogste smelt- (2623°C) en kookpunt (4612°C).
Fosfaten zijn chemische verbindingen die het element fosfor bevatten. Fosfor is een niet-metaal met het scheikundig symbool P. Fosfaat wordt gewonnen uit verschillende ertsen.
Onderstaande aanbevelingen voor politiek, bedrijven en burgers zijn geïnspireerd door de artikelen in het grondstoffennummer van De Helling.
Wanneer zijn we verbetering gaan verwarren met groei? En een economie is toch iets wat tussen mensen is bedacht? Is het mogelijk om een economie van solidariteit en gelijkwaardigheid te creëren?
Bij zijn aantreden als fractievoorzitter positioneerde Klaver zich als een politicus met een nieuwe visie. Hoe is er op de stelling van Klaver gereageerd? Welke posities zijn er in het debat en welke vragen blijven...
Met een herziening van het belastingstelsel in aantocht is het goed om ook de auto van de zaak nog eens grondig tegen het licht te houden.
Antropoloog David Graeber veegt de vloer aan met mythes over bureaucratie. Links moet zich meer tegen de controlezucht van rechts verzetten.
Linkse samenwerking moet streven naar een ander economisch systeem, want solidariteit zonder verduurzaming wordt onhoudbaar. Speech bij het Baliedebat van 24 april.
De geschiedenis toont dat de welvaart van links kwam. Toch voeren zelfs linkse politici vandaag een rechts economisch beleid. Dit gebrek aan zelfvertrouwen resulteert in pijn voor de achterban, een beschadigde...
De geschiedenis toont dat de welvaart van links kwam. Toch voeren zelfs linkse politici vandaag een rechts economisch beleid. Dit gebrek aan zelfvertrouwen resulteert in pijn voor de achterban, een beschadigde...
Hoe we van de bijstand richting basisinkomen kunnen bewegen. En waarom een stapsgewijze invoering voordelen oplevert.
Eeuwenlang bestond er een relatief evenwicht in de samenleving tussen het economische en sociale, dankzij allerlei gemeenschappelijke instituties en hun slimme regels. Vandaag de dag zijn we veel daarvan vergeten....
De commons vormen een sleutelingrediënt bij het formuleren van een nieuw links verhaal, omdat ze ons voeren naar een politiek voorbij de dualiteit van staat en markt. Wat verstaan we onder gemeengoed en wat biedt...
Arme mensen zijn dom, dik en lui en dat is allemaal hun eigen schuld, zo klinkt het steeds steeds vaker. Sinds kort is er ook een tegengeluid: juist omdat je weinig te besteden hebt, maakt je slechte keuzes.
Gratis geld voor iedereen, dat moet wel horden luie blowers en ander werkschuw volk opleveren. Of toch niet?
In een animatie onderzoekt de eloquente hoogleraar David Harvey de huidige crises van het kapitalisme. Hoe kunnen we wél een rechtvaardig, menselijk en verantwoord systeem bedenken?
De energie loopt uit energiecoöperaties, het vertrouwen lekt weg bij bedrijven die aan duurzaamheid werken. De overheid biedt hun geen stabiel en voorspelbaar belastingregiem. Dat komt doordat er een olifant in de...
Het denken van Marx verschilt op een paar punten essentieel van het latere socialisme. Dit verschil biedt bij uitstek aanknopingspunten voor de discussie over het basisinkomen.
Een gebrek aan ideologische ontwikkeling bij linkse partijen heeft hun profiel doen vervagen. Teruggrijpen op Marx kan dit veranderen als zijn politiek en economisch werk dient om de blik op huidige vraagstukken...
“Marx wordt vaak afgerekend op wat hij niet wist, maar we moeten kijken naar wat hij te bieden heeft. Hij was econoom, socioloog, politicoloog, historicus, filosoof en wetenschapsfilosoof. Hij was echt een...
De Franse econoom Piketty heeft de ongelijkheid weer op de agenda gezet. Wie die ongelijkheid wil interpreteren en de wereld wil veranderen, kan echter beter Marx (her)lezen. Een nieuwe generatie jonge academici...
“Marx wordt vaak afgerekend op wat hij niet wist, maar we moeten kijken naar wat hij te bieden heeft. Hij was econoom, socioloog, politicoloog, historicus, filosoof en wetenschapsfilosoof. Hij was echt een...
In de debatten over mobiliteit staat de filedruk centraal. Toch kost het de automobilist gemiddeld maar een paar minuten per dag. En in de pretparken noemen we de files voor de attracties wachtrijen en vormen ze...
De Franse econoom Piketty heeft de ongelijkheid weer op de agenda gezet. Wie die ongelijkheid wil interpreteren en de wereld wil veranderen, kan echter beter Marx (her)lezen. Een nieuwe generatie jonge academici...
Grondstoffen zijn te waardevol om verloren te laten gaan als afval. Steeds meer burgers en bedrijven zijn zich daarvan bewust. Zij werken aan een economie waarin grondstoffen niet weggegooid worden maar in de...
Cyberfilosoof Michel Bauwens schreef een voorwoord bij de kersverse publicatie van Bureau de Helling. 'De circulaire economie: waarom productie, consumptie en groei fundamenteel anders moeten.'
Grondstoffen zijn te waardevol om verloren te laten gaan als afval. Steeds meer burgers en bedrijven zijn zich daarvan bewust. Op 26 februari wordt tijdens het symposium met onder anderen Michel Bauwens een nieuwe...
Met de peer-to-peersamenleving van cyberfilosoof Michel Bauwens is de wereld nog niet gered. GroenLinks kan er echter haar voordeel mee doen.
Maarten Hajer en Ton Dassen stellen dat steden 'slim' moeten zijn om mee te komen in een snel ontwikkelende wereld. Maar hoe doe je dat dan? Socrates recenseert. 
Vorige week stonden voor het nieuwe filiaal van IKEA in Zwolle 4.000 mensen in de rij, niet voor een nieuw bankstel maar voor een baan. IKEA heeft namelijk 300 mensen nodig. Van elke dertien mensen in de rij kan er...
Waarom is er na zes jaar crisis zo weinig protest? In deel 1 kwam ik tot de conclusie dat het gebrek aan protest kan worden verklaard door de maskerade van de neoliberale ideologie als ‘realiteit’. In dit tweede...
Waarom is er na zes jaar crisis zo weinig protest? Gezien de voortdurende berichtgeving over de losgeslagen financiële wereld, speculerende semi-publieke instellingen en groeiende sociale ongelijkheid is de...
De tijd lijkt steeds sneller te gaan. Het geld flitst alsmaar sneller over de aarde, virtuele contacten worden steeds gemakkelijker gelegd, de beeldwisselingen in de visuele media volgen elkaar op in steeds sneller...
Eén voorbeeld volstaat om de maatschappelijke actualiteit van het thema van dit zomernummer te illustreren: de recente staking van de schoonmakers. De enorme werkdruk was een van hun belangrijkste grieven. Maar de...
De Duitse socioloog Hartmut Rosa doet onderzoek naar de rol van tijd in de moderne samenleving. Zijn boek Snelle samenleving trage democratie is nu voor het eerst in het Nederlands uitgegeven. Een korte inleiding...
Met het akkoord over het sociaal leenstelsel richt GroenLinks zich op een gebied waar weinig te halen valt, volgens Alex van Dierendonck. Met andere woorden: schoenmaker, blijf bij je leest.
Glitterende Eenhoorn (1985) is kunstenaar en VJ (videojockey). Speciaal voor dit themanummer van de Helling maakte hij een persoonlijke strip over de tijd, waarin hij natuurwetenschappelijke elementen en...
Afgelopen weken heb ik in zaaltjes, op markten, op straat en op twitter campagne gevoerd voor de Europese Parlementsverkiezingen - #EP2014 zo u wilt. Als iets duidelijk is, is dat het onzekere tijden zijn in Europa...
Donderdag is het 22 mei en zullen Europese burgers hun stem laten horen. In plaats van de simplistische discussie voor meer of minder Europa is het goed te zoeken naar kritische geluiden die wel internationaal...
Terwijl de Europese Unie besloot oliebedrijven te verplichten minimaal 5% biobrandstof bij te mengen in de fossiele benzine en diesel, kraakte buiten Europa het voedselsysteem in zijn voegen. Wat eerst een goed...
Europa, het zou zomaar de beste regio om in te wonen kunnen zijn. Maar het uitzicht op een duurzaam – ecologisch én politiek duurzaam – en solidair Europa lijkt nog ver weg. Het debatklimaat over en in Europa maakt...
Donderdag 10 april vond in Brussel de Unconditional Basic Income for Europe (UBIE)-conferentie plaats. Voorstanders zien in het basisinkomen een krachtig middel om de teruglopende Europese democratie, solidariteit...
De komende weken komt De Helling met een reeks morele uitdagingen in economische crisistijd. Basis voor deze reeks is een toespraak die Theo Salemink op 30 januari 2014 gehouden heeft tijdens de conferentie ‘Weg...
De komende weken komt De Helling met een reeks morele uitdagingen in economische crisistijd. Basis voor deze reeks is een toespraak die Theo Salemink op 30 januari 2014 gehouden heeft tijdens de conferentie ‘Weg...
‘Eigendom is diefstal’, zei ooit de negentiende eeuwse socialist en anarchist Pierre Joseph Proudhon. Een hardere vloek kan men zich in de vrije markteconomie nauwelijks voorstellen. Zonder eigendomsrechten valt er...
De komende weken komt De Helling met een reeks morele uitdagingen in economische crisistijd. Basis voor deze reeks is een toespraak die Theo Salemink op 30 januari 2014 gehouden heeft tijdens de conferentie ‘Weg...
Op de vierde etage van de Stopera is het kantoor van wethouder Andrée van Es. Uitzicht op een mooi Amsterdams grachtentafereel. Van Es is een elegante vrouw, vriendelijk. Ze straalt een natuurlijk gezag uit dat...
De campagne voor de gemeenteraadsverkiezingen draait op volle toeren en vrijwel alle politieke partijen roepen om het hardst in koor "werk, werk, werk". Zondag kwam Diederik Samsom in Buitenhof met een analyse dat...
Mijn twee beste vrienden ruziën om een PhD-plek, terwijl een derde zijn verhaal over nog te behalen levensdoelen zonder enig spoor van een einde voortzet. Ik hoor ze nauwelijks omdat ik me zit af te vragen of ik...
Sinds de crisis is de belangstelling voor ‘Islamitisch financieren’ toegenomen. Volgens de Sharia is rente vragen haram – het mag niet – en dienen investeringen aan ethische voorschriften te voldoen. Stel dat we...
Bas Eickhout is de klimaatexpert van GroenLinks. Wat is volgens hem de rol van Europa in het energiebeleid? In zes lezingen gaat Bureau de Helling, samen met de Europawerkgroep en de Green European Foundation (GEF...
Bas Eickhout vertegenwoordigt GroenLinks in de landbouwcommissie van het Europees Parlement. Hij licht het huidige beleid toe, schetst een alternatief en onderzoekt de politieke omstandigheden die in staan tussen...
Onder die titel nam DWARS vorig najaar een nieuwe landbouwvisie op haar congres aan. Dit jaar het nieuwe Europees Gemeenschappelijk landbouwbeleid (GLB) van kracht gegaan voor een periode van zeven jaar. Hoe zien...
Cassandra tegen wil en dank. Zo heten de memoires van VVD-coryfee Frits Bolkestein (2013). Op zich is het een aardig boekje van iets meer dan tweehonderd pagina’s. Bolkestein laat uitgebreid merken dat hij uiterst...
De Green New Deal, de groene oplossing voor de crisis. Maar wat houdt het concreet in? Philippe Lamberts, europarlementariër voor Ecolo, geeft zijn visie op een sociale en groene economie. Hij past de termen ‘...
Achteraf gezien is het wonderlijk dat de crisis zo lang op zich liet wachten met een economie die slecht gedrag stimuleert: waarom zou een lampenfabrikant goede lampen maken? Die gaan lang mee en dan verkoopt hij...
De euro, het hoogtepunt van Europese monetaire integratie, staat de laatste jaren onder druk. Hoe is de monetaire unie ontstaan? Hoe kwam deze in een crisis? En hoe kunnen we dit oplossen? Jasper Blom schetst de...
De crisis, een moment van bezinning? Niets lijkt minder waar. Systeemvragen worden niet gesteld en Den Haag gaat verder op het oude pad. Gammele groeicijfers van 0,1% worden met luid institutioneel gejubel onthaald...
Zondag 12 januari was premier Mark Rutte de centrale gast bij Buitenhof. In drie kwartier tijd werd hij ondervraagd over de delegatie naar Sochi, de economische crisis, visie in de politiek en Europa. De “premier...
Energiebeleid klinkt technisch, maar is een fascinerend domein waarin ideologie en politieke strijd direct onder het oppervlak liggen. Door de liberalisering van nutsbedrijven zijn grote energiebedrijven ontstaan,...
De nieuwe Helling gaat over groene economie. Vele vragen en activiteiten rondom duurzaam ondernemen komen aan de orde. Maar ook de tegenkrachten worden benoemd, zoals producenten en profiteurs van fossiele energie...
Elf jaar na hun trendsettende boek Cradle to cradle is er een nieuw boek van William McDonough en Michael Braungart: De Upcycle. Hun eerste boek is met zoveel enthousiasme onthaald dat talrijke producenten intussen...
De werkloosheid is hoog. Volgens de laatste prognose van het Centraal Planbureau loopt die in 2014 nog verder op tot 665 duizend mensen, of 7,5% van de beroepsbevolking. De werkloosheid onder jongeren is met 10%...
Duitsland loopt voorop in de groene economie, en de Grünen doen volop mee. Het onlangs verschenen boek Intelligent wachsen. Die Grüne Revolution, betoogt dat groeien kan, maar wel samen met de natuur. Een Engelse...
Het vergroenen van onze economie en samenleving vraagt om een radicale herziening van wat het begrip 'vooruitgang' betekent. Tot op heden is deze term synoniem aan economische groei. Als we het woord 'vooruitgang'...
De realisering van een duurzame economie vraagt om een industriële renaissance. Een debat tussen Natalie Bennett, leider van de Green Party van Engeland en Wales, en Reinhard Bütikofer, Europarlementariër en co-...
De bio-economie: een economie die draait op planten. Na twee eeuwen onafgebroken groei van onze olieconsumptie is dat een zinvol streven. De ruime beschikbaarheid van olie heeft ons echter doen wennen aan een...
Samen met je minuscule vriendjes moet je het laatste zaadje van de boom waarin jullie wonen zien te redden van boze parasieten die je huis dreigen te vernietigen. In de computergame botanicula van het Tsjechische...
Globaliserende voedselmarkten staan ter discussie in zowel de academische als de politieke wereld. Echter, de studies naar en berichtgeving over effecten van deze toenemende wereldwijde handel zijn tot op heden...
Een verkiezingsprogramma heeft verschillende functies. Het zet bijeen waar een politieke partij staat op alle actuele zaken. Het is een leidraad voor politici voor hun functioneren de komende jaren. En het is een...
De groene economie is circulair en zelfverbeterend. Ontwerpers als Gunther Pauli, Michael Braungart en William McDonough praktiseren overtuigende innovatiestrategieën waar producenten veel van kunnen leren. Burgers...
Het Belgische metaalbedrijf Umicore veranderde van ernstige milieuvervuiler naar koploper in de duurzaamheidsranglijsten. Wat motiveerde het bedrijf hierbij? En wat kunnen de activiteiten van Umicore betekenen voor...
Ik was enkele dagen in het beloofde land. De zon lichtte over het herfstbos en alle treinen reden op tijd. Baden-Württemberg is met bijna elf miljoen inwoners en qua oppervlakte de derde Duitse deelstaat. Zij wordt...
Deze maand vindt er in Polen een nieuwe VN-klimaattop plaats. De inzet van de Poolse premier Tusk zal niet verbazen: het frustreren van een klimaatakkoord om te voorkomen dat Polen moet overstappen op schone...
Hoe ziet industrie er uit in een duurzame economie? Een vraag die we niet kunnen en moeten ontwijken in tijden van crisis op het gebied van zowel economie als milieu.
Bladeren waaien omhoog tegen een achtergrond van grijze wolken. Een herfststorm gaat tekeer. Wonend op vijftien hoog bekijk ik het schouwspel vanuit mijn raam. De jonge beukenbomen die vorige week nog geel kleurden...
Na een tocht van zes weken over de Atlantische oceaan keert het met cacao geladen schip terug uit de Dominicaanse Republiek. Terug in Amsterdam, het kloppende hart van de wereldwijde cacao- en chocolade-industrie....
Niels Bosman ziet Nederland kwakkelen op gebied van duurzame innovatie en vraagt om een heldere Europese lijn. Volgens Henk Blom en John Horowitz mag het economisch belang echter wel wat minder overheersen. De...
Het eerste jaar Rutte-Asscher illustreert de Europese inbedding van het Nederlandse politieke spel. Doordat het kabinet star vasthoudt aan de Europese begrotingsregels, is te veel politieke macht bij de Europese...
Het verkiezingsprogramma van GroenLinks voor de Europese verkiezingen van mei 2014 besteedt haar eerste twee hoofdstukken ('Een sociaal Europa' en 'Meer democratie') aan een antwoord op de politieke en financieel-...
In 2006 verscheen Vrijheid Eerlijk Delen, de notitie van de Tweede Kamerfractie van GroenLinks waar ik als toenmalig directeur van het Wetenschappelijk Bureau aan heb meegewerkt. Bram van Ojik kiest in zijn pamflet...
Hoe langer de crisis duurt, hoe groter de druk wordt op het sociale vangnet. De koopkracht daalt, de banen nemen af, de kosten en de zorgen stijgen. Wat is het antwoord hierop van links en in het bijzonder van...
De nieuwe Helling gaat over werk en sociale (on)zekerheid. Hoe langer de crisis duurt, hoe groter de druk op het sociale vangnet. De koopkracht daalt, de banen nemen af, de kosten en de zorgen stijgen. Wat is het...
Er was een tijd in de roemruchte geschiedenis van de linkse beweging, dat woedende arbeiders met hamers en bijlen de machines te lijf gingen die hun het werk (en dus het inkomen) uit handen zouden nemen. Anderen...
Moet de Nederlandse overheid bezuinigen, in welke mate en bij welke soorten uitgaven? Dat zijn de vragen die domineren in de discussie over het beleid voor publieke sectoren als gezondheidszorg, onderwijs e.d. Veel...
De wereld zit vol met geheimen. Eén van de grootste ligt direct onder onze neus: het geldsysteem. Het is de basis van alle economie en dus ons leven, maar toch wordt er niet over onderwezen op school en is het één...
De participatiesamenleving was het woord van Prinsjesdag: de tijd van de verzorgingsstaat is voorbij, burgers moeten zelf de handen uit de mouwen steken. Maar hier en daar anticiperen burgers al lang op dit...
Het koffertje van minister Dijsselbloem bevat dinsdag weinig goed nieuws: om het verwachte begrotingstekort van 3,9 procent terug te dringen wil het kabinet 6 miljard extra bezuinigen. Het begrotingstekort zou een...
In plaats van een evenwichtig macro-economisch beleid voert de regering, geobsedeerd door het financieringstekort, een louter financieel-economische politiek waardoor ze niet alleen eenzijdig op één onderwerp...
Wereldwijd zoeken politici de oplossing voor de financiële en economische crisis in austerity policies: een streng beleid van bezuinigen en het terugdringen van schulden. Een bekritiseerde oplossingsrichting (...
Kan het nabootsen van een vulkaan extreme klimaatscenario’s voorkomen, of het ‘bemesten’ van de oceanen met ijzer? Sinds enkele jaren wordt er in wetenschappelijke kringen onderzoek gedaan naar en gediscussieerd...
In economische zin is het doel van een bedrijf continuïteit ten behoeve van werknemers en aandeelhouders. Om het eigen voortbestaan te kunnen garanderen is het noodzakelijk om een gezond rendement te realiseren....
Met de discussienota die Bram van Ojik 20 juni publiceerde barste de discussie over de toekomst van werk en inkomen los op de website van Bureau de Helling. Het debat over deze vragen binnen GroenLinks is...
GroenLinks zou zeer kritisch moeten zijn over het Energieakkoord dat onlangs werd gesloten door werkgevers, vakbonden en milieuorganisaties. De belangen van burgers zijn onvoldoende meegenomen en het plan zal...
Zoals jullie weten ben ik het afgelopen half jaar onder de titel 'Kiezen om te delen' op zoek naar nieuwe antwoorden op vragen op het gebied van van de arbeidsmarkt en de sociale zekerheid. Met veel belangstelling...
Zolang we mensen met en zonder handicap in strikt gescheiden hokjes blijven stoppen, is de inclusieve arbeidsmarkt nog ver weg, aldus Nico Blok. 
In België kun je vouchers ('dienstencheques') kopen om daarmee, wit, je huishoudelijke hulp te betalen. Een goed initiatief dat werkgelegenheid en belastinginkomsten oplevert, zegt Hein Cras. Hilde van Dijk vindt...
'Kiezen om te delen' is een uiterst ongelukkige titel. De overheid moet zich niet neerleggen bij de huidige problemen, zich niet beperken tot het verdelen van armoede, maar zijn verantwoordelijkheid nemen, de...
Moet betaald werk voor iedereen het doel zijn? Zowel Sjaak Kloppenburg als Leon Segers betwijfelen dat. Siep van der Werf vindt dat opdrachtgevers meer verantwoordelijkheid moeten nemen voor de...
GroenLinks is een intern debat over de toekomst van de sociale zekerheid gestart. Dat is mooi. Minder mooi is dat de noodzakelijke vergroening van de economie daarin een geringe rol lijkt te spelen.
Zonder preventief beleid moet je niet sleutelen aan de sociale zekerheid, zegt arbeidsecononoom Ronald Dekker. Vroegere voorstellen van GroenLinks helpen niet meer mensen aan een baan, maar raken wel de...
In de reacties op de notitie van Bram van Ojik over werk en sociale zekerheid lees ik veel pleidooien voor het basisinkomen. Ook mij lijkt dat een goed vergezicht dat past bij GroenLinks. 
Wim de Heer ziet brood in het basisinkomen. De werkgroep GroenLinksPlus vraagt aandacht voor social return: de overheid stelt bij aanbestedingen als voorwaarde dat bedrijven een bijdrage leveren aan het vergroten...
Mijn laatste column voor The Post Online. En dat na een bewogen week. Want even leek het erop dat het kabinet echt wilde praten. Niet alleen over wat er allemaal niet kan, maar ook over wat er wel kan.
Okke Mostard ziet uitzendbureaus liever vandaag dan morgen verdwijnen. De vakbondsmacht moet versterkt worden. Hij reageert op de notitie van Bram van Ojik.
De Europavisie van GroenLinks is gevaarlijk naïef, zo schrijft Ewald Engelen afgelopen zaterdag op de opiniepagina van het NRC (zie ook hier). Nederlanders zullen nooit de solidariteit kunnen opbrengen die...
Veel mensen willen flexibel kunnen werken. Ze willen zeggenschap over hun arbeidspatroon en werktijden. Laten we ons sociale zekerheidssysteem aanpassen aan deze realiteit, aldus Jenneke van Pijpen. Ze reageert op...
In de jaren '30 van de 20e eeuw investeerde de overheid in de aanleg van het Amsterdamse bos. Dat betekende niet alleen werkgelegenheid, maar ook bomen die CO2 vastlegden en het broeikaseffect beperkten. Dat is het...
Rinus Scheele pleit voor een Individuele Toeslag Levensonderhoud (ITL). Ad Backx is blij dat we binnen GroenLinks over mensen praten die hun baan verliezen in plaats van over de 'werkloosheid' en Martien Spitzen...
Op maandag 24 juni waren Bram Ojik, Rik Grashoff en Marije Cornelissen in Leeuwarden om met leden te praten over werk en sociale zekerheid. Het werd een levendig gesprek waar maar liefst 80 mensen bij aanwezig...
Microkredieten veroveren de wereld. Hoewel het succes ervan sterk afhankelijk is van de betrouwbaarheid van betrokken organisaties, kunnen we er niet meer omheen. 
Wat een prettige avond gisteren (25 juni) in Rotterdam. Daar kwam Bram van Ojik zijn visie op sociale zekerheid en werk presenteren. Dat gebeurde zonder framing. Zonder poespas. What you see is what you get. 
Moet GroenLinks gaan pleiten voor een basisinkomen? Jannie Bos en Stefan van der Fangen vinden van wel. Alfred Kleinknecht pleit daarnaast voor meer aandacht voor arbeidstijdverkorting als manier om het beschikbare...
Vakantie is opium van het volk. Religie heeft als opium afgedaan. Maar dat geeft niet, want nu is er de vakantie. En het volk, dat zijn we in dit geval allemaal. Vakantie is de kick die ons gaande houdt, de...
De kritiek van Ewald Engelen op het vandaag door GroenLinks gepresenteerde essay over Europa is gemakzuchtig en onterecht, vindt Miko Flohr. Engelen zet GroenLinks neer als naïeve cheerleader voor 'Brussel'. Maar...
In een op volle draaiende 24uurseconomie is de behoefte om te ontsnappen uit de dagelijkse routine een ritueel terugkerend fenomeen. We gaan op vakantie, hoe vaker, hoe liever.  Maar onschuldig is het...
Ageeth Arends pleit voor een eerlijkere verdeling van arbeid. Volgens Timor el-Dardiry is sociale zekerheid een must in een open economie. Dick van Lente wijst op de keerzijde van een focus op individuele...
Ewald Engelen reageert op het essay 'Macht pakken met Europa'. Hij vindt de GroenLinkse aftrap voor de Europese Parlementsverkiezingen van volgend jaar vintage GroenLinks: overklotsend van de goede bedoelingen waar...
Politici proberen elkaar af te troeven met zo lang mogelijke lijstjes van uit Europa terug te halen bevoegdheden. Het debat over Europa dreigt hiermee een exercitie in geheugenverlies en zelfoverschatting te worden...
Simon Otjes reageert op de gespreksnotitie over sociale zekerheid van Bram van Ojik. Hij pleit ervoor onze sociale zekerheid om te vormen van verplichte verzekering tot algemene voorziening. Alleen op die manier...
Bas Eickhout (delegatieleider eurofractie GroenLinks) en ik presenteerden deze week: Macht pakken met Europa, onze visie op Europese politiek. Ik hoop op een serieus debat in de aanloop naar de Europese...
Bram van Ojik werkt aan een duurzame visie op werk en sociale zekerheid, zoals je hier kunt lezen. Wij hebben verschillende mensen om een reactie op deze gespreksnotitie gevraagd. Wat willen zij graag terugzien in...
Op het zonovergoten terras van het Amsterdamse café De IJsbreker spreek ik Roos Wouters. Roos is, naast heel veel andere dingen, auteur van boeken met mooie titels als 'FUCK! Ik ben een feminist' en '...
Het CPB, zo werd onlangs bekend gemaakt, voorspelt voor 2014 een begrotingstekort van 3,7 procent. Waarom trekt die stomme economie - dat abstracte ding dat overal en nergens is - niet gewoon aan? 
Bram van Ojik werkt aan een duurzame visie op werk en sociale zekerheid. Lees hieronder de aanzet voor die visie. De online discussie is inmiddels afgerond. Lees hier de reactie van Bram van Ojik op alle bijdragen...
In plaats van het scheppen van een stabiel investeringsklimaat voor lokale en schone energie, schuift het kabinet duidelijke wetgeving over saldering voor zich uit. Het huidige belastingstelsel remt technologische...
Waar gaat u deze zomer naartoe? Tijdschrift de Helling gaat deze editie over vakantie. In dit nummer worden vragen  verbanden gelegd over de aard van toerisme, maar ook over de gevolgen van vakantie op het milieu...
Voor Odysseus was het zwerven over de wereld nog een tocht met een doel: thuis komen. Soms was dat een lijdensweg, soms een genotvol verwijlen. Hij hield zijn hoofd erbij en werd tot icoon van de moderne tijd,...
Het woord 'vakantie' komt van het Latijnse werkwoord vacare, wat 'vrij zijn van verplichtingen' betekent. In de vakantie willen we ons vooral vrij voelen en ontspannen, in contrast tot ons dagelijkse, opgejaagde...
Omdat ik een echte (maar recente) hummus-man ben, was ik opgetogen over het ontdekken van een 'hummus café' in Berlijn. Een van de gerechten op het menu bevatte kip, maar het was een eenzame kip, want het was...
Weet u al waar u dit jaar naartoe gaat op vakantie? Als u uw leven op orde heeft en niet zoals ik altijd achter alle feiten aanholt, dan heeft u het natuurlijk allang geregeld. Dan heeft u maanden geleden al een...
Willen de lidstaten van de Europese Unie eigenlijk wel een doortastend, socialer en duurzamer Europa, vraagt Bart Staes zich af. Ze hebben het er wel over, maar écht effectieve actie blijft uit. Hieronder staat een...
Willen de lidstaten van de Europese Unie eigenlijk wel een doortastend, socialer en duurzamer Europa, vraagt Bart Staes zich af. Ze hebben het er wel over, maar écht effectieve actie blijft uit.
Op 20 juni 2006 hield Menno Hurenkamp een inleiding over de toerist als kuddedier. Hij deed dat ter gelegenheid van de lectorale rede van Elke Enne - aan de Internationale Hogeschool voor Toerisme - over...
Op 20 juni 2006 hield Menno Hurenkamp een inleiding over de toerist als kuddedier. Hij deed dat ter gelegenheid van de lectorale rede van Elke Enne - aan de Internationale Hogeschool voor Toerisme - over...
Vorige week presenteerde het DuurzaamheidsOverleg Politieke Partijen het manifest 'Nederland Verdient Beter: naar een Duurzame Economie.' Duurzaamheidswerkgroepen van verschillende politieke partijen presenteren...
Eerlijk delen. Het is één van de drie pijlers van dit kabinet zo vertelde Mark Rutte tijdens de presentatie van het Regeerakkoord. Diederik Samsom stond er trots naast te kijken.
De toeslagenfraude door Bulgaarse bendes laat zien dat een complex belastingstelsel gevoelig is voor fraude. PvdA-fractievoorzitter Diederik Samsom deed een interessant voorstel in de NRC van 16 mei.
Vakantie verwoest het milieu, de lokale cultuur van het land van bestemming en komt voort uit een overstresste samenleving. Schaf de vakantie af en kies voor een ontspannen samenleving, waar vakantie overbodig...
In de praktijk van ons Westerse moderne denken blijkt het niet eenvoudig om op een bevredigende manier vorm en inhoud te geven aan wat ook wel ‘het goede leven’ genoemd wordt.
Jet Bussemakers recente oproep aan hoogopleide vrouwen stelt vrouwenemancipatie gelijk aan economische zelfstandigheid. Volgens Simon Otjes botst deze houding echter met de individuele vrijheid.
We moeten ons serieuze vragen te stellen over de manier waarop we nu en in de toekomst ons voedsel produceren. Gaan we door met genetisch gemanipuleerd voedsel en chemische middelen, of houden we op met dit spelen...
We kunnen onze bestaanszekerheid flink verbeteren door flink minder gaan werken. Volgens Frans van der Steen is de 28-urige werkweek goed voor baanzekerheid én duurzaamheid.
Vakantie is voor vele mensen niet alleen een vlucht met het vliegtuig het liefst zo ver mogelijk weg, maar meer een vlucht voor zichzelf. Zo komt het althans bij mij vaak over.
Na jaren van Haagse stilte kwam er afgelopen zaterdag eindelijk weer eens een bericht van de minister die ook emancipatie in de portefeuille heeft.
Vakantie: ik vind het fantastisch als ik er ben. De reis er heen is ook prima. Voor mij is het probleem de planning, de langere termijn. Daar houd ik niet zo van.
Gedesillusioneerd keek hij me aan, zijn ogen afdwalend naar de grijze lucht. 'Waarom gaan jullie nu al weg?' had ik hem zojuist gevraagd.
We maken keuzes waar we later spijt van krijgen. Waarom doen we dat, vraagt Pepijn Vloemans zich af. En belangrijker nog: hoe voorkomen we het?
Natuurlijk zullen er altijd nadelige milieueffecten zijn, maar ik vind de positieve waardes zwaarder wegen.
Signalerend wat de verwoestende werking van 'vakantie' op milieu, cultuur en landschap is, leeft bij GroenLinks de vraag of vakantie vieren wel echt een feest is. 
Je kunt ook vakantieplekken kiezen die niet zo door de massa wordt bezocht.
Op 22 april, de Dag van de Milieufilosofie gaf emeritus bijzonder hoogleraar Duurzaamheid en Levensbeschouwing Jozef Keulartz een lezing over biotechnologie en agro-ecologie. Hieronder de gehele lezing.
Als politicus praat ik liever niet alleen over maar graag ook met bedrijven, organisaties en mensen om er achter te komen hoe de vork in de steel zit.
Je kent het wel; je staat in de tram. Opeens kom je een oude bekende tegen. Met 'koetjes en kalfjes' probeer je om het feit dat je eigenlijk haar naam niet meer weet heen te draaien. 'Dus, ehm, ga je nog op...
Bakken op het strand van Zandvoort, comazuipen in een Spaanse discotheek of bloemetjes plukken in de Alpen: voor iedereen is vakantie wat anders. 
Volgens Avner Offer komt er een eind aan het tijdperk van hoge economische groei. Hoe kunnen we hier mee omgaan? Volgens Offer zijn er twee opties: 'pull apart' of 'hang together.'
Wie zich vorig weekend in het Haagse uitgaansleven begaf kon zomaar de premier tegenkomen. 
Gelukkig wordt er 20 graden en veel zon voorspeld voor aankomende zondag. Want van het aanhoudende koude winterweer werd ik soms aardig somber. 
Winkelen op zondag blijft controversieel binnen GroenLinks. GroenLinks Magazine plaatste twee opiniestukken die de tongen losmaakten.
Is mijn leven een sleur? Deels wel ja. Sleur, volgens de Dikke van Dale 'handelwijze uit gewoonte', zorgt ervoor dat ik bepaalde huishoudelijke taken op de automatische piloot kan doen.
In de wereld van het Centraal Planbureau (CPB) passen er best wat meer kinderen in de klas en gaan afgestudeerden lachend de arbeidsmarkt op, ondanks een studieschuld van 30.000.
De politiek vindt vooral nieuwe plannen spannend en belangrijk, zegt Arie Blijenberg. Ze hebben een blinde vlek voor grotere doelen en de werking van maatregelen. Gelukkig hebben we het CPB om de politiek een...
De voedselrevolutie is een culturele en sociale revolutie, aldus de redactie van het Green European Journal. Lees hier het nummer van de Green European Journal over voedsel en landbouw.
Soms hebben maatschappelijke ontwikkelingen opvallende wetmatigheden. Zo is de jeugdwerkloosheid vrijwel altijd het dubbele percentage van de werkloosheid onder de reguliere beroepsbevolking.
Cyprus is voorlopig van de ondergang gered. Dat bleek afgelopen zondagavond. 
Politiek is kiezen. En het politieke werk is dat ook. 
We zijn vrijer dan ooit. Dat lijkt mooi, maar er zitten ook grote keerzijden aan. Volgens Avner Offer moeten we onze keuzemogelijkheden aan banden leggen om een beter leven te leiden.
De achterliggende decennia is de wereld erop vooruit gegaan! Deze werkelijkheid verdwijnt vaak in de stroom van negatieve berichten in de media. 
In de zeer matige film 'The Iron Lady' (2011), waarin Meryl Streep een terugblikkende Margaret Thatcher speelt, zat precies één monoloog die me bijbleef: 
De agenda van het debat legde al meteen het manco bloot. Alle stukken die er op stonden waren maanden oud en dus achterhaald. Hoeveel mensen moeten er werkloos zijn voordat de alarmbellen gaan rinkelen bij dit...
Is groei en vooruitgang de grootste zotheid van deze tijd? Ton Lemaire vindt van wel. Hij keerde de academische filosofie de rug toe en wordt daardoor door wetenschappers nauwelijks nog serieus genomen. Ook werkt...
De grootste spotter-provocateur van links: de filosoof, cultuurhistoricus & psychoanalyticus Slavoj Žižek, over de financiële en economische crisis.
Wasmachine stuk. Wat te doen? 
Er zijn maar weinig diersoorten die op grote schaal kunnen samenwerken. Mieren kunnen het, en termieten ook, maar zij hebben gemeen dat ze familie zijn. De mens is de enige diersoort die zonder verwantschap kan...
Onbeperkt shoppen of een dag gedwongen consumeerpauze: het dilemma verdeelt GroenLinksers. GroenLinks Magazine plaatste twee opiniestukken over de voors en tegens van verruimde openingstijden en riep haar lezers op...
De verantwoordelijkheid die grote multinationals nemen om ook bij hun operaties in het buitenland de mensenrechten te waarborgen is nog veel te vrijblijvend. Deze kritiek leverde GroenLinks-leider Bram van Ojik op...
Omdat natiestaten niet in staat zijn het hoofd te bieden tegen het imperium van de markt, neemt het wantrouwen van burgers jegen hun overheid toe. De oplossing: meer protectionisme om tegenwicht te bieden aan de...
Naar verwachting telt de wereldbevolking in 2050 negen miljard mensen. De voedselproductie zal sterk moeten stijgen, zeker als men zoveel vlees blijft consumeren. Er is dus nog een verbeteringsslag van de landbouw...
De arbeidskosten in Nederland zijn hoog en de overheidsuitgaven blijven stijgen. Een inkomensafhankelijke belasting op boetes is de ideale manier om beide problemen op te lossen, schrijft Marc-Jan Trapman.
Helaas blijven arbeidsmarktdeskundigen, opinie- en beleidmakers de illusie koesteren dat je het bij mensen met een handicap nooit over werk hoeft te hebben en dat zij nooit onderdeel hoeven uit te maken van gewone...
Een visie op die toekomst is hard nodig om volgende generaties minstens even goed te laten leven als wij dat kunnen. Dat is duurzaamheid. Je schiet tekort als je volstaat met de kreet: ik heb geen behoefte aan...
Het is in deze tijd slim om de nadruk in je leven te leggen op immateriële groei. Als Nederland economisch stilstaat, kunnen we in leren, schoonheid en omgangsvormen onze toekomstige aspiraties zoeken. Ik geef het...
De regering en het bedrijfsleven strooien ons zand in de ogen met het frame 'groene groei'. Nieuwe, duurzame sectoren zullen inderdaad komen, maar vooral zal veel bedrijvigheid moeten gaan. De modeterm ‘groene...
De CPB cijfers zijn onafhankelijk en objectief. Toch? Nee. De rol van het CPB als 'onafhankelijke scheidsrechter' kent een aantal fundamentele problemen en het instituut zou dus niet zo'n grote rol in het politieke...
Een gesprek met Linde Gonggrijp, directeur FNV Zelfstandigen en lid van de SER, over de spanning tussen zekerheid en vrijheid op de arbeidsmarkt.
Vooral op het gebied van duurzaamheid nemen burgers hun eigen verantwoordelijkheid. Met Liesbeth van Tongeren, Tweede Kamerlid voor GroenLinks, en Paul Hendriksen van Transition Towns Nederland.
Het Nederlandse crisisbeleid is gefocust op één onderdeel: de schuldposities. Met name de staatsschuld, de hypotheekschulden en de geschatte tekorten van de pensioenfondsen staan centraal in het beleid. Dit beleid...
1 februari stopte Dick Pels als directeur van het Wetenschappelijk Bureau. Voor zijn afscheid gisteren zocht ik naar de rode draad in zijn denken: zijn Marxistische methodologie. 
De financiële crisis woekert nog immer voort, inmiddels vooral als soevereine schuldencrisis in de Europese periferie. Tegelijk is het debat de afgelopen jaren verengt tot de overheidsbegroting: blijven we on der...
Wereldwijd doen bedrijven steeds meer aan duurzaamheid. Shell mag dan de allergrootste zijn - ondanks alle mooie praatjes hoeft er van de oliegigant niet veel verwacht te worden. 
De discussie over de kosten van kinderopvang is hevig, maar wordt geleid door verschillende en soms verborgen agenda's – en dat wordt lang niet altijd duidelijk uit de in de media naar voren gebrachte voorbeelden....
'Eigen verantwoordelijkheid' is in de mode, bij politici van vrijwel alle partijen, bij voorstanders van burgerparticipatie en activisten van onderop. Het wekt vooral positieve associaties met vrijheid en...
In veel landen is een heroriëntatie van de economie gaande naar wat echt van waarde is. Het is tijd dat Nederland ook de koers verlegt naar de 'gelukseconomie'. Michiel Hobbelt: 'In deze postmodernistische tijd...
In veel landen is een heroriëntatie van de economie gaande naar wat echt van waarde is. Het is tijd dat Nederland ook de koers verlegt naar de 'gelukseconomie'. Arie Bleijenberg: 'Het is tijd dat de mensen weer...
Bureau de Helling interviewde de fractieleden van GroenLinks. We spraken met Jesse Klaver over nepkapitalisten, de schuldeneconomie en illegaliteit. 
Bureau de Helling interviewde de fractieleden van GroenLinks. We spraken met Linda Voortman over 'participatie' als rode draad, tekortkomingen aan de polder en Vrijheid Eerlijk Delen als radicaal links verhaal.
Prominenten reageren op het pamflet van Wijnand Duyvendak. Vandaag Marli Huijer: 'Hoe minder je werkt, hoe relaxter het bestaan, zou je denken. Maar zo simpel is het niet.'
Prominenten reageren deze week op het pamflet van Wijnand Duyvendak. Vandaag Bart Snels: 'Het is jammer dat de crisis van GroenLinks nu leidt tot een koersdiscussie. Juist dan wordt de unieke positie van GroenLinks...
Ik kan me erg vinden in het betoog van Nico Blok. Het is triest dat de beeldvorming over arbeidskansen van mensen met een handicap zo wordt neergezet en dat mensen met een handicap zo worden benaderd. 
Nico Blok geeft in zijn artikel aan dat het bestempelen van mensen tot Wajongeren te kort schiet. Door over Wajongeren te spreken, hebben veel mensen het idee dat het hier gaat om een vreemde soort. Een soort waar...
De participatie van mensen met een handicap op de arbeidsmarkt blijft achter bij de participatie van mensen die geen belemmering ondervinden door een handicap1. Terecht snijdt Nico Blok in zijn artikel deze...
In zijn stuk pleit Nico Blok voor een andere manier van denken over de arbeidsmarkt waardoor mensen met een arbeidshandicap er gewoon bij horen. FNV'er Leo Hartveld zou Nico Blok willen vragen hoe die omslag...
Wat betekent een flexibele arbeidsmarkt voor mensen die juist behoefte hebben aan routinematig werk? Hoe kan Leven Lang Leren worden vormgegeven om ook mogelijkheden te bieden aan mensen zonder...
In 'How much is enough? The love of money and the case for the good life' vragen vader en zoon Skidelsky zich af waarom we economisch blijven groeien en waarom we doorgaan met rennen in die tredmolen zonder ons af...
It is clear that Greece is being transformed into an entirely different society than it used to be during the last thirty years. Fears of falling into a prolonged crisis with unprecedented consequences are steadily...
"De verborgen afhankelijkheid van de geldmarkt van de staat en staten is manifest geworden op het moment van de crisis. Hierdoor zitten we in een crisis die niet alleen de banken bedreigt, maar ook de staten in...
In de economische visie van GroenLinks staan ecologische, sociale en financiële duurzaamheid centraal. Als je vanuit deze waarden politiek bedrijft, leidt dat tot een radicaal andere inrichting van de economie,...
Rens van Tilburg geeft in de derde lezing van de reeks 'waardevolle economie' een aanzet voor een nieuw economisch verhaal. Als een maatschappij zich zou inrichten op het bereiken van de hoogste mate van geluk in...
In landen met een gelijkmatigere inkomensverdeling is alles beter. Maar is het grootste geluk voor de grootste groep het doel van nivelleren?
Antonis Samaras and his party, New Democracy (ND), won the elections of the 17th of June 2012 in Greece. But what appears to be a victory for New Democracy and the forces advocating the continuation of harsh...
Het Europees Parlement bepaalt komende week zijn positie ten aanzien van schaliegasboringen. Twee kampen zijn zichtbaar. 
Komt een versoepeling van het ontslagrecht de dynamiek van de arbeidsmarkt ten goede en helpt het werklozen eerder aan een baan? Of draagt het niets bij aan het overbruggen van de kloof tussen insiders en outsiders...
GroenLinks is misschien wel groen, maar is het ook links? Rijke schetst de contouren van wat in zijn ogen 'echt links' is. In navolging van Willem Schinkel1 noemt hij dat 'links van links'. Als er één linkse partij...
Tijdens de tweede lezing in de reeks 'Waardevolle economie' analyseerde econoom Alfred Kleinknecht de bouwstenen van de crisis. Een belangrijke rol geeft hij aan het neoliberale gedachtegoed, dat sinds de jaren...
Het antwoord op het duurzaamheidsvraagstuk ligt niet in een radicale hervorming van ons economisch systeem. Er is op korte termijn geen wondermiddel dat de wereld zal verduurzamen. Wat wel binnen handbereik ligt is...
Binnen GroenLinks wordt sinds een aantal jaren een levendige discussie gevoerd over de uitgangspunten van de partij. Is de partij nu links-liberaal, vrijzinnig-links of links-libertair? Bij deze discussie lijkt het...
Gemeengoed is gebaseerd op een klassiek liberale gedachte over gemeenschappelijk eigendom. GroenLinks zou niet alleen moeten flirten met het hippe verschijnsel, maar zich het gedachtegoed van de commons ook op een...
Een cultuur waarin iedereen minder betaald werkt, voltooit de emancipatie van vrouwen, geeft meer werkzekerheid en biedt ons ook meer vrije tijd, terwijl we en passant de aarde sparen.
Groen, vrijzinnig en inclusief zouden de kernwaarden van GroenLinks moeten zijn. Maar voorop staat een groene koers waarin oude economische ideeën worden weggegooid zodat het diepgroene deel van het electoraat zich...
"Tegenover een ‘waardevolle economie’ staat een ‘waardeloze economie’." stelt Ewald Engelen, hoogleraar financiële geografie. "Het type economische groei die Nederland in de afgelopen 15 tot 20 jaar heeft...
Na blauw en rood is het nu de beurt aan groen. Welke groene koers moet GroenLinks voeren binnen het huidige politieke landschap? GroenLinks moet kiezen tussen dark green en bright green.
The division between anti-capitalists and market fundamentalists hampers any discussion on the ways to transform Europe into a smart, sustainable and inclusive society. Markets can help us achieve our political...
Engelen et al. discuss the banks and their ambition for unsustainable returns.
Engelen and colleagues explain how the economic crisis was a debacle of the elites
Engelen and colleagues discuss how to understand the current crisis: is it an accident, a fiasco or a debacle?
Een goede compositie bestaat, naast een goede baslijn, uit een pakkende melodie. GroenLinks heeft een duidelijk deuntje nodig, dat blijft hangen nadat de muziek voorbij is. 
In de discussies over de vraag of GroenLinks rechtser is geworden, speelt een terugkerend sjabloon een dominante rol: de markt is rechts en links is tegen de markt. Deze voorstelling van zaken is een versimpeling...
Het pleidooi voor loonmatiging zou op andere plaatsen moeten worden gehouden: niet in Den Haag of Berlijn, maar in Lissabon, Madrid, Rome en Athene. 
Met materiële onderwerpen kun je de verkiezingen winnen, maar de politiek zou veel meer moeten gaan over waarden, visie en idealen. Niet een politiek van de portemonnee, maar van het hart. 
In het laatste weekend van september vond op Terschelling het Springtij Festival plaats. Een plek waar duurzaamheidsfreaks zich eindelijk thuis kunnen voelen.
The ecologist Reinhard Loske wants to get away from the dogma of growth. Ralf Fücks, CEO of the Heinrich-Böll Foundation, favours green growth and a bio-economy. A debate. 
Aan de vooravond van de troonrede sprak hoogleraar economie Alfred Kleinknecht zijn droomrede uit bij 'Het oog op morgen'.
Nederland werd ooit een grootmacht op wind en turf. De VS domineerden de vorige eeuw door goedkope olie. Duitsland zet nu vol in op duurzame energie – maar dat is een gok.
Al een aantal jaar buitelen klimaatwetenschappers, sceptici en alarmisten over elkaar heen in wat 'het klimaatdebat' is gaan heten. Het debat is zowel gepolariseerd, verwetenschappelijkt als gepolitiseerd. Tijd...
De eerste tien kandidaten van GroenLinks stellen zich graag aan u voor. Bureau de Helling vroeg naar hun idealen, helden, drijfveren en inspiratiebronnen. Vandaag nummer 3 op de lijst: Liesbeth van Tongeren. 
'Ben je voor Europa of tegen?' Persoonlijk ben ik voor Europa. Om tal van redenen.
De hoogtijdagen van het individualisme zijn voorbij. We hebben weer zin in gemeenschappelijkheid. Niet in collectieven die op basis van ideologie of religie of andere dwingende denkkaders zijn georganiseerd. Nee,...
De eerste tien kandidaten van GroenLinks stellen zich graag aan u voor. Bureau de Helling vroeg naar hun idealen, helden, drijfveren en inspiratiebronnen. Vandaag nummer 5 op de lijst: Linda Voortman. 
René Vonk, de voorzitter van Hellingproef, schrijft over de morele bezwaren van het eten van vlees. Kunnen wij zonder blikken of blozen mishandelde dieren naar binnen werken? 
De Nijmeegse wethouder Jan van der Meer over arbeidskosten en een hernieuwde vermenselijking van de arbeidsmarkt.
De VVD was de afgelopen twee jaar de grootste partij in het parlement, maar kan de partij deze positie behouden? In De Helling Spiekt is vandaag de VVD aan de beurt; wij lazen 'Niet doorschuiven maar aanpakken',...
Het zelf opwekken van energie, is het de duurzame toekomst van onze energievoorziening? 
Bont. Het is populairder dan ooit. Bont is een teken van stijl en prestige maar ook de maatschappelijke weerzin tegen het dragen van bont is groot. Niet voor niets wordt er schande gesproken van onze zelfbenoemde '...
In zijn bespreking van de transitiebeweging plakt Dick Pels ouderwetse en negatieve etiketten op. Wat hij als zwakheden beschouwt, zijn juist bronnen van kracht van een nieuwe prepolitieke beweging in tijden van...
In zijn column van de Volkskrant schrijft Wouter Bos dat de komende coalitie wat hem betreft niet breed genoeg kan zijn. De moeilijke boodschap van bezuinigingen die nog komen moet verkocht worden aan de kiezer....
Twee schandalen in de afgelopen week laten zien dat de kloof tussen multinational en burger steeds groter wordt, denkt Daan Spaargaren.
Het is weer verkiezingstijd en dat betekent dat de politieke partijen hun troefkaarten gaan spelen. In 2010 heeft de VVD voluit ingezet op het thema "economie". Vrijwel zonder serieus tegenspel stampten Mark Rutte...
Mensen willen de zeggenschap terug over zaken die hun levens raken, en vragen om instituties die dat mogelijk maken. Dat is geen goedkope bezuinigingsretoriek; het is het opnieuw toe-eigenen van wat in een...
Meer overheid en meer vrijheid zijn niet per definitie met elkaar in tegenspraak, aldus Simon Otjes.
Grote denkers proberen de economische groei terug te laten keren naar het Westen, maar er is weinig aandacht voor het probleem dat dit allemaal overschaduwt. Tweede Kamerlid Liesbeth van Tongeren en Pepijn Vloemans...
Het zelfbeeld van Europa als sociaal superieur aan de rest van de wereld is zelfbedrog. De ervaringen met de relatie tussen Oost- en West-Europa leren ons dat het idee van een verenigd Europa eenvoudig heeft...
Terwijl de steun voor het idee van duurzaamheid sterk groeit, stijgt de uitstoot van broeikasgassen net zo snel, stelt oud-Tweede Kamerlid Wijnand Duyvendak. Hij bepleit politieke interventie, omdat het niet anders...
Wat is er beter in tijden van crisis dan een goed verhaal? Even wegvluchten in een andere wereld van ver weg of lang geleden, waar je als het meezit zelfs nog nieuwe moed en inspiratie opdoet? Ik herlas twee boeken...
De column van Erica Meijers bij De Andere Wereld, gisteren op IKON radio.
De subsidie op zonnepanelen moet verdwijnen, in welke bestaansvorm dan ook.
In aanloop naar de Rio+20 conferentie blogt wethouder Thijs de la Court over wat er besproken zal worden. Vandaag over macht en empowerment.
Hans Groen schetst verschillende scenario's voor de toekomst van de Eurozone.
In zijn boek Makke schapen. Over volgzame burgers en vluchtige politiek (Amsterdam: Bert Bakker) toont Paul Kalma zich een marxist in schaapskleren. Hij omarmt een klassiek-socialistische visie die dicht aanschurkt...
Hans Groen beschrijft de problemen in de Eurozone als een prisoner's dilemma.
De mens houdt wel van een roes nu en dan. Daarom drinken we alcohol, sporten fanatiek, hebben sex of houden van Oranje. En soms kan die zucht naar een roes verslavend zijn.
Thijs de la Court, wethouder van Duurzaamheid in Lochem, pleit voor een hervorming van de energieheffing.
The new issue of the Green European Journal discusses the austerity measures taken by governments all over Europe.
Er is eigenlijk geen goed excuus om ons huidige belastingstelsel maar ongemoeid te laten, vinden Timor El-Dardiry en Paul Teule. Daarom zou in plaats van arbeid, consumptie belast moeten worden. 
Vernieuwen is een aantrekkelijk begrip, maar het heeft pas betekenis als je publiek hebt en zij je vernieuwing ook als nieuw ervaart.
Hellingproef, het Jong Wetenschappelijk Bureau van GroenLinks denkt na over het vormgeven van een nieuwe waardevolle economie. Hierin gaat het erom dat wat van waarde is weer op waarde wordt geschat.
 Met het lenteakkoord laait de discussie op over de effectiviteit van een indicator die gebaseerd is op het BNP[=BNI] of op het BBP. Menig econoom maar ook GroenLinks pleit al langer voor het hanteren van een...
Het Westen moet de flexibiliteit van de Inuit krijgen wil ze de komende eeuw overleven. Bezit wordt minder belangrijk, betoogt Pepijn Vloemans. "Onze lineaire economie zal circulair worden."
Als bange konijnen keek de politiek, terwijl de financiële en economische crisis om zich heen greep in de koplampen van die crisis. Verlamd. Versteend. Sommigen zelfgenoegzaam in de dogma's van het eigen gelijk,...
'Kabinetten vallen niet op inhoud', is een politicologische regel. Geldt dit ook voor dit kabinet?
Eeuwenlang bestond er een relatief evenwicht in de samenleving tussen het economische en sociale, dankzij allerlei gemeenschappelijke instituties en hun slimme regels. Vandaag de dag zijn we veel daarvan vergeten....
Links en rechts hebben volgens Frank Hemmes en anders dan de termen progressief en conservatief nog steeds betekenis.
De commons vormen een sleutelingrediënt bij het formuleren van een nieuw links verhaal, omdat ze ons voeren naar een politiek voorbij de dualiteit van staat en markt. Een inleiding op het debat rond het gemeengoed.
Het vrijzinnig paternalisme, de nieuwste vondst in de post-Fortuynistische cultuurstrijd, vraagt zich af hoe het kan verhinderen dat het individualisme doorschiet in narcisme, hebzucht en hufterigheid. Het antwoord...
Quota zijn volgens Quintijn Hoogenboom een uitermate liberaal middel om onze ecologische voetafdruk te beperken.
Wat is dat ook al weer: kapitalismekritiek? Bureau de Helling las 23 things they don't tell you about capitalism van de kritische econoom Ha-Joon Chang.
Kennis is een gemeenschappelijk ‘bezit’ dat gedijt bij zoveel mogelijk uitwisseling. Hoe meer mensen er toegang toe hebben, hoe beter het is. Je kunt kennis dus goed als een ‘gemeen goed’ verstaan. Maar door het...
Sinds december vorig jaar zijn de Europese banken honderden miljarden euro’s gespekt door de Europese Centrale Bank. Dat was een verstandige zet. Banken redden moest. Anders dreigde de economie in elkaar te vallen.
Een centraal liberaal uitgangspunt is de meritocratie: maatschappelijke posities moeten verdeeld worden op basis van verdienste. In de kern is het de Amerikaanse droom. Je geniet zelf van je eigen successen maar...
Ons economisch systeem maakt gebruik van creatieve en collectieve processen die buiten dat systeem tot stand komen. Die gemeenschappelijke creativiteit van de samenleving is ons gemeengoed, maar wordt door de...
Het verschil tussen toegang (open acces) en eigendom speelt een belangrijke rol in het debat rond de commons. De redenering is dat het gaat om toegang tot alles wat essentieel is om goed te kunnen leven, maar dat...
Gemeengoed is gebaseerd op een klassiek liberale gedachte over gemeenschappelijk eigendom. GroenLinks zou niet alleen moeten flirten met het hippe verschijnsel,maar zich het gedachtegoed van de commons ook op een...
De financiële en economische crises stimuleren het denken over alternatieven voor het neoliberalisme en de politieke crisis roept vragen op over de relatie tussen overheid en burgers. Er wordt weer gepleit voor...
Het is crisis. Al een tijdje, inmiddels. En dus moet er bezuinigd worden. Er was al bezuinigd, maar nu moet er nog meer bezuinigd worden. Niet zoveel als in Griekenland, maar toch behoorlijk wat. De boodschap van...
Ons geldsysteem is structureel instabiel, regeringen zouden ruimte moeten geven aan alternatieve munten. We moeten weg van het monopolie van één soort geld. 
Onlangs ontstond er in het land enige beroering naar aanleiding van enkele uitspraken van onze beminde premier. Op een congres van de Staatkundig Gereformeerde Partij betoogde hij dat het liberalisme wortelt in...
Is prostitutie, zoals Ine Vanwesenbeeck hier eerder schreef, als de 'verbijzondering van de uitruil van seks-tegen-geld' de gewoonste zaak van de wereld? Pieter Pekelharing analyseert seks in de context van de...
Vrijwilligerswerk kan worden gezien als gemeengoed (common). Binnen de gemeenschap groeit op de burgerlijke aarde het gras van de vrijwillige energie, die door de vrijwilligersorganisaties (de koeien) wordt...
Sloppenwijken ontstaan vaak door het bezetten en zonder toestemming bebouwen van grond. Legalisatie is een veelvoorkomende manier om sloppenwijken te bestrijden: door eigendomsrechten op de grond te verstrekken...
Biotechnologie speelt een centrale rol in het privatiseren van wat ooit gemeenschapsgoed was, in elk geval van boeren: gewassen en zaaigoed. Er zijn activisten die alle biotechnologie verwerpen, maar terugdraaien...
“Regeren is vooruitzien”, luidt een versleten cliché. Maar in de praktijk is regeren is meestal een antwoord verzinnen op de problemen van gisteren en daarover morgen beslissen.
De Sloveense filosoof Slavoj Zizek is een van de felste critici van het kapitalisme. Ook hij pleit voor de terugkeer van de gemeenschappelijkheid en voor aandacht voor de commons. Maar het is de vraag of hij dat in...
Auteur Claire Polders doet niet aan politiek. GroenLinkser Hagar Roijackers des te meer. Ze mailen elkaar over hun positie aan de zijlijn of in het veld. Deze week over overbevolking als de olifant in de kamer.
De Eurocrisis wordt ten onrechte voorgesteld als zijnde veroorzaakt door gebrek aan be­grotingsdiscipline gecombineerd met luie, spilzuchtige en corrupte praktijken rond de Mid­dellandse Zee. De kern van de crisis...
In Plenitude. The New Economics of True Wealth (2010) schetst Juliet Schor het ideaal van een echte welvaartseconomie: een economie die niet draait om geld, maximale groei en consumptie, maar om de rijkdom van een ...
Deze week houdt de Tweede Kamer twee volle dagen een hoorzitting over de Wet Werken naar Vermogen. Het kabinet gaat met dit wetsvoorstel ten onrechte uitgaat van de ideologie van eigen schuld dikke bult. Niet...
Hoe mooi de belofte van een groene economie ook is, er is altijd een keerzijde. Deze manifesteert zich als windmolenparken op het land geplaatst worden.
“Ik geloof dat ik toch liever gewoon liberaal blijf”, fluistert de Belgische journalist tegen me. Hij zit naast me tijdens het ochtendprogramma van een congres over de commons, georganiseerd door de Belgische...
Er is een nieuwe coöperatieve beweging aan het ontstaan. Nieuwe deel-, leen-, en ruileconomieën floreren zowel in als buiten de markt, en richten zich tegen de weggooicultuur, het hyperconsumentisme en het...
Met de Catshuisonderhandelingen lijkt vice-premier Maxime Verhagen zijn laatste kunstje te leveren. Het zou de grootste politieke ommekeer in tijden zijn als hij zijn kans grijpt om voluit te pleiten voor een...
De terugkerende vraag bij elke beschouwing over het verduurzamen van onze maatschappij, blijft hoe we de verandering kunnen vormgeven en realiseren. Ligt de oplossing op systeem niveau of lokaal niveau of een...
De huidige economische en financiële crisis is een systeemcrisis van het kapitalisme. Een van de gevolgen van deze crisis is een hernieuwde interesse in het gedachtegoed van Karl Marx. Tot nu toe heeft deze extra...
Een halfjaar geleden constateerde Koen Haegens in de Groene Amsterdammer dat het neoliberale gedachtegoed bij lange na niet dood is. Sterker nog, het is springlevend. The Road to Serfdom van Friedrich Von Hayek,...
Rutte heeft gelijk: Nederland is een kolen-, gas- en olieland. We zijn afhankelijk van de grillen van dictators en gevoelig voor prijsschommelingen op de wereldmarkt in fossiele brandstoffen. Alleen door voorrang...
Volgens Gilles Lipovetsky, chroniqueur van de moderne consumptiemaatschappij, bestaat er een grote kloof tussen het voorgehouden geluksideaal en de verwezenlijking ervan. De hedonistische verleiding is overal, maar...
Wat is het grote verhaal van GroenLinks over de groene economie? Is er een coherent verhaal dat verder gaat dan zonnepanelen en windmolens? Het Jong Wetenschappelijk Bureau Hellingproef organiseerde hierover een...
De afgelopen vijftig jaar hebben we gespeeld met olie en met spullen. We hebben daarvan genoten, het heeft de verveling verdreven. Maar nu is de consumptiemaatschappij onze laatste horizon geworden.
In het Financieel Dagblad van 16 februari 2012 breken Raymond Gradus en Roel Beetsma een lans voor een 'beheerste loon­ontwikkeling'. Heeft loonmatiging ons in het verleden inderdaad géén windeieren gelegd?
De studietax is ooit door GroenLinks geïntroduceerd als alternatief voor de huidige studiefinanciering. Waarom horen we daar zo weinig van?
Ongeveer een half jaar geleden kwam ik een blog tegen, waarin een wetenschappelijk onderzoeker meldde dat hij nauwelijks wetenschappelijke tijdschriften las. Hij is beslist niet de enige. Eens de belangrijkste bron...
Linkse en groene doelen gaan hand in hand: als we de inkomens matigen, dan zullen we ook de milieuvervuiling temperen.
Volgens Richard Heinberg stuiten we binnenkort op de grenzen van de groei. De economie zoals we die kennen zal ingrijpend veranderen. Moeten we straks weer ons eigen voedsel gaan verbouwen?
Na het faillissement van Lehman Brothers in september 2008 is de staatsschuld in de meeste eurolanden aan de hoge kant. De politiek heeft daardoor nog maar minimale speelruimte. Mocht zich een tweede bankencrisis...
John Kenneth Galbraith was de eerste postmaterialistische econoom. Welke lessen uit een boek dat meer dan vijftig jaar geleden verscheen zijn nog altijd actueel?
'Nooit meer Eurocrisis? Groene partijen hebben de oplossing: de Green New Deal.' stelt GroenLinks. Het is een ambitieuze claim. Is de Green New Deal inderdaad de oplossing?
De basis van dierenrechten is, filosofisch gezien, precair. Traditionele politieke theorieën zijn niet goed in staat om zulke rechten te verdedigen. In het boekje Een waardig bestaan schetst Martha Nussbaum een...
Het goede leven dat wordt nagestreefd met het basisinkomen veronderstelt een bepaald mensbeeld, waarbij het uitgangspunt is dat mensen de juiste keuzes maken als zij voldoende vrijheidskansen krijgen. Daar zit een...
Al sinds ik Galeano's Open aderen van Latijns Amerika las, was ik ervan overtuigd dat vrijwel alle structuren, fysiek, juridisch en organisatorisch in dienst van marktmonopolies worden omgevormd. Via de aderen van...
Er is een moord gepleegd in Het huis van de vrijheid: de liberale politiek filosoof Rutger Claassen rekent rücksichtslos af met de cultuurkritische auteur van het boek Het eeuwig tekort: dezelfde Rutger Claassen....
Als we milieuproblemen analyseren vanuit het perspectief van de ecologische voetafdruk dan blijkt dat bevolkingspolitiek en beperking van de consumptie noodzakelijk is om een duurzame toekomst te verzekeren.
Een willekeurige zin van een beginselprogramma van een Nederlandse politieke partij is 'Vrijheid, democratie, rechtvaardigheid, duurzaamheid en solidariteit. Dat zijn de idealen van ....' Van welke partij is dit...
De ambitieuze advocaat Roger Cox schreef geen boek, maar een pleitnota. Het onderzoek naar peak oil en klimaatverandering is inmiddels zo overtuigend dat de Nederlandse staat juridisch gehouden is de...
Onze kwaliteit van leven houdt al geruime tijd geen gelijke tred meer met de groei van ons nationaal inkomen. We moeten exacter gaan nadenken over wat we onder 'groei' verstaan. 
Wat hebben scholieren die voor een ontgrendelde snoepautomaat staan, zelfverrijkende bankiers en graaiende huisvrouwen gemeen? Pepijn Vloemans onderzoekt een van de diepste menselijke drijfveren en vraagt zich af...
Als het aan minister Kamp ligt, moeten mensen bereid zijn te verhuizen voor een baan om het recht op een volledige WW- of bijstandsuitkering te behouden. Dit soort maatregelen hebben een bewezen positief effect op...
Het realiseren van een Green New Deal vereist vooral een shift in het denken van mensen.
Het huis van de vrijheid (2011) van Rutger Claassen is een ambitieuze sociaal-liberale tour de force. Dick Pels blijft niettemin pleiten voor morele grenzen aan de autonomie.
In de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens is een mensenrecht op vrije tijd vastgelegd. Is dat decadent of rechtvaardig?
De huidige eurocrisis is in de ogen van Alfred Kleinknecht geen staatsschuldencrisis, maar een crisis van solidariteit. Een Europese muntunie kan niet bestaan zonder Europese solidariteit.
De sociaal-liberale en de vrijzinnig-paternalistische verdediging van het basisinkomen gaan een eind gelijk op. Maar om het een moreel-politiek draagvlak te geven is het belangrijk om een bepaalde wederkerigheid in...
Een serieus debat is nodig over de voor- en nadelen van het basisinkomen volgens Jan Hoek.
Al in 1972 waarschuwde de Club van Rome dat de groei niet ongelimiteerd kan doorgaan. In een onheilspellende rapport met de naam The Limits to growth: a global challenge uitte de Club van Rome zijn zorgen over de...
Politiek is emotie. Dit kabinet heeft beleving officieel belangrijker verklaard dan feiten met aankondigen van de 130 km/uur op 60% van de snelwegen en het afschaffen van de 80 km/uur-trajecten rond de grote steden...
Democratie ligt onder vuur, net als honderd jaar geleden, toen de Duits-Italiaanse socioloog Robert Michels (1876-1936) de 'ijzeren wet van de oligarchie' formuleerde in zijn Soziologie des Parteiwesens in der...
Door de bezuinigingen op de kinderopvang zal de vraag naar opvangplekken afnemen. Dat betekent dat de wachtlijsten zullen slinken en er meer concurrentie zal ontstaan. Minister Kamp van Sociale Zaken juicht die...
Toen olie nog tien dollar per vat kostte en klimaatverandering niet bestond, was ik al geobsedeerd door energieverbruik. Maar niet uit ideële overwegingen. Het kwam door een digitale teller in de auto. De teller...
We leven in een tijd waarin in Nederland de vrijheid groot is. Vrouwen hebben kiesrecht, kunnen meer dan ooit deelnemen aan de arbeidsmarkt, homoseksuelen kunnen zich vrij uiten en trouwen, enzovoort. Dat zijn...
In zijn boek The End of Over-consumption (2003) analyseert de Nederlandse politiek filosoof Marius de Geus hoe we in een consumptiecultuur zijn beland en hoe we die weer moeten verlaten. Onze redding is een zuinige...
In de bundel Vrijzinnig Paternalisme pleiten een aantal progressief-linkse auteurs voor een links en groen beschavingsproject. De overheid moet met burgers het gesprek aangaan over het goede leven. Ze willen...
In de late middeleeuwen - maar nog voor de kleine ijstijd - slaagde een kleine gemeenschap van Noorse Vikingen er in zich op het zuidelijkste puntje van Groenland te handhaven.
Herbronning is tegenwoordig een gebod. Politieke partijen moeten herbronnen. Het is een eer en genoegen te mogen reageren op de meest recente poging daartoe bij GroenLinks, in de vorm van het boek Vrijzinnig...
Politieke overtuigingskracht staat en valt met een goed eigen verhaal. Het concept van resilience zou de basis kunnen zijn voor een groen frame. 
In welke samenleving gelooft GroenLinks? Wat zijn de kernwoorden van deze partij? De bewegingsruimte voor individuele burgers lijkt het belangrijkste kwaliteitskenmerk. De laatste jaren is bovendien 'vrijheid' een...
De Britten zijn van hun schrik bekomen en hebben hun kapotte ruiten en rolluiken weer gerepareerd. Maar zij (en wij) begrijpen nog steeds niet veel van de ongehoorde rellen in hun land. Ontluisterend was dat...
GroenLinks gaat terug naar haar roots. Bij het twintigjarige bestaan organiseren het Wetenschappelijk Bureau en de GroenLinks Academie een lezingencyclus over de idealen van GroenLinks. Bij de tweede bijeenkomst...
GroenLinks gaat terug naar haar roots. Bij het twintigjarige bestaan organiseren het Wetenschappelijk Bureau en de GroenLinks Academie een lezingencyclus over de idealen van GroenLinks. Marijke Vos en Bas Eickhout...
Het publieke en politieke debat wordt beheest door een negatieve houding jegens immigratie. Een dergelijk klimaat is niet erg bevorderlijk voor een open en zakelijke discussie. Toch zou het getuigen van gezond...
Wat heeft het Wetenschappelijk Bureau GroenLinks bezield om een boek te maken waarin de vrijheid wordt bejubeld? Die vraag stelden Tsjalling Swierstra en Evelien Tonkens in een recensie van het boek Vrijheid als...
Pas als links en rechts hun vastgeroeste posities opgeven, kan de arbeidsmarkt zijn flexibiliteit terugkrijgen, meent Bart Snels.
De gelijkheidsdrang van het socialisme zou zich niet verdragen met individueel vrijheidsstreven. Jawel, zeggen Femke Halsema en Bart Snels, het begrip emancipatie sluit beide in.
Om mensen vooruit te helpen, moet de PvdA de verzorgingsstaat niet willen behouden, maar hervormen.
De focus bij achterstandswijken is verkeerd. Niet de wijk, maar de mensen moeten centraal staan.
In de discussie over de tweedeling op de arbeidsmarkt krijgt de vakbeweging vaak het verwijt alleen op te komen voor werknemers met een cao en de belangen van zzp’ers te negeren. Linde Gonggrijp zet zich als...
Steun aan zzp’ers en andere outsiders op de arbeidsmarkt was de inzet van het document Vrijheid Eerlijk Delen in 2005. Sindsdien woeden er in GroenLinks felle discussies. Kees Vendrik, zelf een hartgrondig...
Zzp’ers worden teveel voorgesteld als leuke flexibele creatievelingen, terwijl de groei van zzp’ers in feite heeft geleid tot lagere lonen, onderverzekering en een gebrek aan arbeidszekerheid. Rechtse populisten...
Botman volgde lange tijd huishoudelijk werkers in de regio Amsterdam en bestudeerde de arbeidsrelaties voor deze kleine zelfstandigen aan de onderkant van de arbeidsmarkt. Haar pleidooi: wees zakelijk.
De rechten van huishoudelijk werkers, vaak zonder papieren, zijn slecht in Europa. In Los Angeles zijn een aantal zaken beter geregeld.
De zzp’er lijkt soms een arbeidsvorm die in het leven geroepen is om het arbeidsrecht verder te ontmantelen. Maar misschien zou de zzp’er de guerrilla kunnen zijn die het kapitalisme van binnenuit duurzaam...
Alles tegelijk moeten: de vloek van menig werkende ouder. Is het zelfstandige bestaan de sleutel naar een ontspannen samenleving?
De laatste tien jaar was de lobby voor kernenergie vrij succesvol, maar na de ramp in Fukushima is het tij gekeerd. Tegenstanders van kernenergie hoeven niet langer uit te leggen waarom ze tegen zijn; de...
Het denken over democratisering binnen GroenLinks is blijven steken in het participatie-ideaal uit de jaren zeventig, hoewel dat niet meer klopt met de praktijk. De partij moet een andere weg inslaan.
Angst voor of fascinatie met ‘krimp’ zoals die momenteel lijkt te bestaan, is feitelijk het spiegelbeeld van een langdurige wil tot groei. Met ‘groei’ en ‘krimp’ beschrijft de maatschappij zichzelf in economisch-...
Krimp roept emoties op: het veroorzaakt gevoelens van wrok en achtergesteld zijn. In het stemhokje leidt dat tot hoge scores voor protestpartijen. De gangbare reflex in het egalitaire Nederland is om het protest...
Op tal van terreinen is het motto voor de komende jaren: grenzen aan de groei. Bevolkingskrimp leidt tot een tekort aan arbeidskrachten, terwijl er ook minder natuurlijke hulpbronnen zijn. Welke negatieve en...
Op 7 mei 2010 was de Europese welvaartstaat bijna voorbij. Een halve eeuw na de verklaring van Schuman voor Europese integratie, lagen de Europese droom en onze welvaartstaat bijna aan diggelen. Door de aanval van...
Links moet moraliseren en durven zeggen: dit is goed en dat is kwaad.
Na een eeuw strijd tegen het kapitalisme, waarin de scherpste randjes werden afgevijld, was de vrije markt de zegevierende ideologie. Het feest was heftig, maar kort. Na de crisis, de kater. Is de markt te redden,...
We laten de overheid dingen doen die burgers zelf kunnen, meent de econoom Bas Jacobs. Structurele hervormingen zijn hard nodig, maar alleen te verkopen als ze samen gaan met een ideologisch verhaal.
De crisis bewijst het belang van een sterke publieke sector. Daar moet fors in geïnvesteerd worden. De toch al grote bezuinigingsopdracht wordt daardoor nog groter. GroenLinks komt voor lastige afwegingen te staan.
De prestatiemaatschappij moet omgevormd worden tot een meer ontspannen samenleving, betoogt FNV’er Rutger Groot Wassink.
Een eminent gezelschap van 24 intellectuelen van wereldfaam vraagt, als antwoord op de crisis, om meer leiderschap en een nieuw verhaal. En om een andere maatstaf voor vooruitgang dan economische groei. Maar daar...
De Nederlandse regering heeft prachtige voornemens over duurzame energie, maar we liggen ver achter op andere landen. En dat terwijl ons land volgens hoogleraar klimaatverandering Pier Vellinga vele mogelijkheden...
Hoe zou het Europees energiebeleid eruit moeten zien? Eigenlijk is het heel simpel: Europa moet de komende decennia klaar worden gestoomd om volledig op duurzame energie te lopen. Daarvoor moeten nog wel de nodige...
Het afgelopen decennium is er een nieuw Europees energielandschap ontstaan, dat gekenmerkt wordt door een toenemende politisering. Hierdoor is de energiezekerheid voor de Europeanen onvoorspelbaar geworden.
Kernenergie is terug van nooit helemaal weggeweest. Het is schoner dan fossiele brandstoffen en we hebben het nodig als overgang naar duurzame energie, is de gedachte. Een reactie van een senior in de...
GroenLinks pleit van oudsher voor duurzaamheid en zuinig energieverbruik. De argumenten zijn in de loop der tijd wel verschoven, net als de discussie in de partij. Een kritische analyse van het energieverhaal van...
In een situatie van demografische krimp moeten steden meer autonomie hebben. Dat betoogde Maarten van Poelgeest begin oktober tijdens het Wibautcongres, dat in Amsterdam plaatsvond onder het motto: ‘Steden kunnen...
Kinderen krijg je niet alleen voor jezelf, maar ook voor de samenleving. Maar in hoeverre mag de politiek zich met opvoeding bemoeien? Liesbeth Noordegraaf-Eelens over haar boek Kinderen koop je in de hemel. Over...
Weg met het keurslijf van vrijhandel en neoliberalisering, zegt de Cambridge-econoom Ha-Joon Chang. Arme landen moeten kunnen kiezen voor protectie en staatsinterventie, al was het maar omdat dat de manier is...
Progressieve politici moeten de aanval kiezen in het debat over ontwikkelingssamenwerking en daarbij uitgaan van de samenhang tussen mondiale problemen. Echte internationale samenwerking houdt niet op bij de...
Technologie verandert de wereld. Hoe diep dat kan ingrijpen blijkt uit het verhaal van Bea Visser, die vanaf haar geboorte doof is.
Notities over de verhouding tussen mens en techniek aan de hand van de Griekse held Odysseus.
Groen- en links-georiënteerde mensen hebben van oudsher een tweeslachtige relatie met technische innovatie. Dit heeft te maken met historische breuklijnen, ideologische categorieën, persoonlijke ervaringen en een...
Het Rathenau Instituut bericht parlementariërs gevraagd en ongevraagd over kansen en risico’s van nieuwe technologieën. Directeur Jan Staman over het beïnvloeden van de politieke agenda en het Haagse krachtenveld...
Technologische mogelijkheden hebben altijd geleid tot toekomstdromen. De droom die de Europese Unie dichterbij wil brengen is ontwikkeld door Philips en heet: Ambient Intelligence. Over de ontwikkeling van een...
Emile Aarts is lid van het managementteam van de Philips Research Labaratories en doceert aan de Technische Universiteit Eindhoven. Hij doet al vijfentwintig jaar onderzoek naar toepassingen van computertechnologie...
Een voorbeeld van ‘slimme’ technologie is een nieuwe energiemeter, die ieder Nederlands huishouden de komende jaren krijgt. Doel van de Europese Unie, die tot de invoering besloot, is het stimuleren van...
Een democratische ontwikkeling van controversiële nieuwe technologieën is niet gediend met een algemeen publiek debat. Het is zinvoller om te discussiëren met direct betrokken wetenschappers en groepen burgers die...
Technologische vooruitgang gaat gepaard met veel onzekerheden. Beslissingen over deze complexe problemen vallen tussen politiek en wetenschap. Dit leidt tot onduidelijkheid en onvrede.
De ondertekenaars van de Verklaring van Tilburg (zie onderaan artikel) pleiten voor diepgrijpende wijzigingen in ons economisch bestel. Een van de initiatiefnemers vergelijkt de reactie van parlementair links op de...
Afgelopen maand verscheen Femke Halsema’s pleidooi voor een nieuwe houding ten opzichte van het allesoverheersende consumentisme in onze samenleving onder de titel: Geluk! Voorbij de hyperconsumptie, haast en...
Bob Goudzwaard herkent in Femke Halsema een bondgenoot voor zijn dertig jaar oude voorstellen voor een andersoortige economie die niet uitsluitend is gebaseerd op groei.
Politieke programma’s zouden niet alleen moeten worden getoetst op hun effecten voor de economie, maar ook op hun geluksclaims, bepleit Halsema. Van Tilburg wil een nog scherpere confrontatie van de...
In Geluk! bindt Femke Halsema de strijd aan met modern conservatisme en een politiek van wantrouwen. Haar boek is een warm pleidooi voor eerherstel van het individualisme en een felle kritiek op het consumentisme...
Het financiële beest is weer eens los; als zo vaak in de geschiedenis van het moderne kapitalisme waart er een crisis door de wereld van het geld. Welke reactie van links is adequaat, nu een totale afwijzing van de...
Een progressief antwoord op de kredietcrisis moet een aantal lessen uit het verleden ter harte nemen. Pas dan gaat het beest weer terug in zijn hok.
In het kader van de 'beginseldiscussie' in GroenLinks stelt Huub Dijstelbloem voor te rade te gaan bij de sociaal-politieke beweging van het pragmatisme. Die geeft volgens hem wenken voor een actueel politiek...
In december wordt veel en liefst lustvol gegeten. Maar na het genieten komt het grote lijnen. Volgens Ilja Fase bevindt onze samenleving zich in een boulimisch continuüm. Weten we hoe we eten, of dienen we al...
De huidige land- en tuinbouw is in verregaande mate geïndustrialiseerd: de invoering van machines en technologie hebben het boerenbedrijf diepgaand veranderd. Een gesprek met de techniekfilosoof Peter-Paul Verbeek...
Er is een nieuwe politieke strijd gaande tussen de winnaars en de verliezers van de globalisering. Een groep Zwitserse en Duitse wetenschappers vergeleek zes Europese landen.
Overal in Europa plukken immigranten de tomaten in de kassen en steken de asperges op de velden. Vaak voor een hongerloontje en in omstandigheden die bijna 19e-eeuws aandoen. Moeizaam komt het vakbondswerk onder...
Tuinbouw en illegaliteit gaan overal in Europa hand in hand. In het Nederlandse Westland is dat niet anders. Marijke Bijl deed veel onderzoek op dit terrein. Ze geeft een update van de situatie.
India is één van de snelst groeiende economieën in Azië. Door modernisering en liberalisering weet de regering haar positie op de internationale markt te verbeteren. Maar dit beleid heeft zijn prijs. De deelstaat...
Hoe kan het dat in het welvarende Europa arme landarbeiders in regelrechte sloppen wonen? Heeft dat iets te maken met het landbouwbeleid van de Europese Unie? En zo ja, wat kan de EU daar dan aan doen? Die vragen...
Hoe is het gesteld met de positie van de outsiders op de Nederlandse arbeidsmarkt? Erik de Gier onderzoekt of het nieuwe model van de activerende participatiemaatschappij voor hen betere kansen schept dan de...
Groen heeft eindelijk de wind mee. Dat werpt de vraag op: hoe moet groene oppositie eruitzien ten tijde van Balkenende 4, in en buiten het parlement. Wat is de inzet en wat zijn de lastige dilemma's? En wie zijn...
In de Europese coöperaties van Longo maï worden milieuvragen ingebed in ideeën over een ecologie die rechtvaardige economische en sociale verhoudingen veronderstelt. De biologische tuinbouw, de energiezuinige...
Inhoudelijk verdient de sociaal-economische koers van GroenLinks instemming, maar op de totstandkoming daarvan is kritiek te leveren. Dat was een voorbeeld van leiderschap vanuit splendid isolation.
Maatschappelijk ondernemen wordt door de overheid ingezet als instrument om bedrijven tot beter gedrag aan te zetten. Dat is geen goede zaak.
Er zijn twee manieren om naar het sociale stelsel te kijken: die van de individuele versus collectieve verantwoordelijkheid, en die van de risico's. Wie deze twee combineert krijgt uitzicht op de ideale...
Ligt de toekomst van de verzorgingsstaat in het verheffen of in het herverdelen? En ligt de verantwoordelijkheid bij het individu of bij de gemeenschap? Drie studies tegen het licht gehouden.
Nobelprijswinnaar voor de economie Joseph Stiglitz is zeer kritisch over de spelregels van de globalisering. Die zijn ontworpen door het Westen in eigen voordeel en in het nadeel van arme landen. Desondanks is...
We weten steeds meer over wat ons gelukkig maakt. Dat biedt betere aanknopingspunten voor beleid dan een discussie over de hoogte van de economische groei.
De moderne, op beheersing gerichte samenleving heeft een tragisch karakter, zegt filosoof Jos de Mul. Het inzicht ontbreekt dat teveel van het goede ook het kwade kan zijn. Een interview.
Twee boeken van filosofen die de globalisering proberen te duiden. Geen doemverhalen maar beiden laten ze weinig ruimte voor een links ideaal. 
Economische groei lijkt de bron van alle zegen, zie ook het nieuwe GroenLinks-programma. Dit is een misverstand. De aarde is eindig, dus ook groei kan niet doorgaan. Aangezien 'duurzame groei' niet bestaat, is het...
Gentechnologie knutselt aan het leven van mens, dier en plant. Dat vraagt om een stevige publieke bemoeienis, zegt de invloedrijke wetenschapssociologe Helga Nowotny. Wetenschap en industrie kunnen niet langer de...
Het kabinet-Balkenende doet het precies verkeerd. Het speelde in de magere jaren 2003-2005 voor Zwarte Piet terwijl onze economie cadeaus nodig had, en kiest nu voor de rol van Sinterklaas, terwijl het niet langer...
De economische ontwikkeling van China heeft honderden miljoenen mensen uit de ergste armoede gehaald en zorgt voor een begin van democratisering. Maar de groei veroorzaakt ook grote maatschappelijke scheuren. Aldus...
Het debat over een duurzame energievoorziening is in alle hevigheid losgebarsten. Probleem is dat iedereen iets anders verstaat onder duurzaamheid – ook kernenergie doet mee. Zeker is dat we staan voor pijnlijke...
Het oude idee van de verzorgingstaat is herverdeling van inkomen. In de toekomst is haar belangrijkste doel: investeren. Aldus welvaartsstaat-goeroe Esping-Andersen. 
Het sociale zekerheidsstelsel kreunt onder 25 jaar versoberen. Is daar voor links nog eer aan te behalen? Marco Wilke las de plannen van GroenLinks en de PvdA voor modernisering van de verzorgingstaat. Behalve een...
Het huidige stelsel van sociale zekerheid voldoet niet. Maar GroenLinks slaat met haar vernieuwingsplan de plank volledig mis. In plaats van mensen opjagen met boetes en kortingen, moet je ze perspectief bieden....
In de discussie over de toekomst van de verzorgingsstaat geven Bos en Halsema hoog op van Scandinavië. Is dat model echt beter? En kan je zomaar krenten uit de pap halen? 
Vooruitgang gaat niet over economische groei maar over het vergroten van sociale, economische en politieke vrijheden. Dat geldt voor arme én rijke landen, zo betoogt Sen.
Tegenover het opkomend conservatisme moet links zich profileren als beschermer van de politieke en sociale vrijheidsrechten. Het wordt tijd dat in Nederland de term liberaal, net zoals liberal in de Verenigde...
Niet alles in de wereld draait om vrijheid, aldus Paul Kalma. De omarming door links van het liberalisme miskent de overeenkomsten die links heeft met het christelijke-sociale denken en het sociaal-conservatisme.
De auteurs van Vrijheid als ideaal betogen dat de VVD burgers de vrijheid met dwang wil opleggen. Ten onrechte. De VVD streeft naar een door iedereen gedeelde publieke ruimte. Dat links over het hoofd ziet dat die...
Peter Sloterdijk is een van de grootste hedendaagse filosofen. De Duitse denker beschrijft de mens als een ‘verwend wezen’ omdat hij wordt geboren in overvloed en door die overvloed zijn leven lang wordt bepaald....
Tegen armoede en klimaatverandering wordt onvoldoende gestreden, maar dat ligt niet alleen aan falende internationale besluitvorming. Mondiale problemen moeten opgelost worden door nationale actie.
Ook links, dat het nut van betaald werk ooit flink relativeerde, stuurt nu iedereen de arbeidsmarkt op. Desnoods met dwang, want: ‘werken is beter voor u’. De nieuwe Wet Werk en Bijstand, sinds 2004 van kracht,...
Religieuze gemeenschappen hebben nog altijd een rol in de samenleving. Ze moeten zich niet laten terugdringen naar de binnenkamers omdat de vragen die ze stellen de samenleving niet aanstaat. 
Femke Halsema koos begin dit jaar voor de term ‘links-liberaal’ en laat die nu weer vallen. Ze schrikt terug voor een discussie binnen GroenLinks. Ten onrechte. Met meer marktliberalisme valt ook voor links nog...
In heel Europa ligt de verzorgingsstaat op de pijnbank. De keuze is tussen terugtreden of vernieuwen.
Onderwijzers, welzijnswerkers en zorgverleners worden al jaren belaagd door efficiency, regelzucht en wantrouwen. Nu klinkt een pleidooi voor eerherstel van deze ‘professionals in dienst van de staat’. Zij zijn de...
In het Belgische Manage werd eind november de directie van een verffabriek drie dagen gegijzeld door haar eigen werknemers. Aanleiding was het schrappen van de helft van de ongeveer 300 banen. 
Na de chaotisch verlopen WTO-top in Cancun is iedereen in verwarring. Volgens Kees Vendrik is de top mislukt en juist daardoor een succes. Er vond een revolutie plaats, met consequenties: de WTO moet een links...
Rond Prinsjesdag worden de Nederlandse burgers bedolven onder de cijfers. 17 miljard euro bezuinigen; 3 procent begrotingstekort; 1,5 euro medicijnenbijdrage (of toch niet?); de vut met 60 jaar en pre-pensioen met...
De regering van CDA, VVD en D66 komt met miljarden aan bezuinigingsmaatregelen. Tiny Kox van de SP zet uiteen hoe dit 'asociale beleid' gekeerd kan worden. Inclusief een nawoord.
In plaats van 'meer werk', kiest het kabinet met haar beleid voor meer werkloosheid. Dat lijkt politieke zelfmoord. 
Het begin van onze getallencultuur ligt in de 19de eeuw, met de opkomst van statistiek. De dichter Wordsworth gruwde er van, tegenover de abstractie van de statistiek stelde hij 'de echte mens' en 'het gevoel'. Dat...
Als het Centraal Planbureau zegt dat het crisis is, dan is het crisis. De modellen vallen samen met de werkelijkheid. Het voorspellen door wetenschappers is een symbiose aangegaan met politiek beleid. 
Steeds vaker krijgen overheidsdiensten meetbare doelen opgelegd. Een getal kan je immers controleren en op afrekenen. Maar dergelijke boekhoudkunde kan ook leiden tot blikvernauwing. Het strafrecht is een mooi...
Viagra of hartoperaties? Keuzes in de zorg zijn onvermijdelijk. Als we de waardering van gezondheid en ziekte in cijfers uitdrukken, kunnen we ons geld zo besteden dat we maximale gezondheidswinst behalen. 
Geld maakt niet gelukkig? Wetenschappelijk onderzoek wijst anders uit. Andere opmerkelijke bevinding: welvaart van het land is belangrijker voor tevredenheid dan het eigen inkomen. 
De wereld is veranderd in een 'global village', maar niet een dorp van pais en vree. De haat is nog nooit zo nabij geweest. Economische ongelijkheid is een belangrijke oorzaak. Militaire dreiging is niet het beste...
Het is crisis, de werkloosheid en de overheidstekorten lopen op. Het liedje van lagere lonen klinkt weer, net als in de jaren tachtig en begin negentig. Maar is dat deuntje niet grijs gedraaid?
De VS zijn een grootmacht maar zullen het onderspit delven tegen een alomvattende systeem dat beheerst wordt door mondiale kapitaal- en informatiestromen. De tijd van staten is voorbij, de tijd van Empire breekt...
In een recente documentaire over Iran kwam een jonge vrouw aan het woord. Zij sprak open over wat zij miste in haar leven en dat betrof drie vrijheden: vrijheid van meningsuiting, vrijheid van sociale omgang en als...