3 mins

De linkse toekomst door een nieuwe bril

De discussie over links gaat meer dan over de toekomst van enkele partijen. Het gaat over de blik van de mens op zichzelf en de wereld.

 

Wat een existentiële discussie over ‘links’ lijkt is in werkelijkheid veel omvangrijker. Het is een existentiële discussie over de grondslagen van samenleving en de werking van onze democratie en economie als geheel. Een punt dat wellicht nog onvoldoende duidelijk is: het gaat over de toekomst van ons allemaal.

De discussie is complex en diffuus omdat de probleemanalyses die gegeven worden betrekking hebben op verschillende domeinen en verschillende niveau’s. Er wordt naar verklaringen gezocht voor de veelvoud aan problemen waarmee het individu, de samenleving, de politiek en de natuur steeds duidelijker geconfronteerd worden. Vanzelfsprekend worden deze problemen geduid vanuit de klassieke politieke tegenstellingen tussen links en rechts, progressief en conservatief, en liberaal en socialistisch.

Deze klassieke begrippen zorgen echter niet voor een bevredigende discussie omdat ze niet leiden tot een coherente blik op de problemen. De oude begrippen lijken niet goed meer te kunnen verwoorden wat er bedoeld wordt of waar naar gezocht wordt. Er moet dus iets nieuws komen maar de woorden ontbreken om dat te kunnen uitdrukken.

Vaak noemt iemand ‘het systeem’ of ‘het neoliberalisme’ om duiding te kunnen geven aan de gebeurtenissen en om oplossingen te zoeken. Maar ook deze begrippen leggen niet de vinger op de zere plek. Wellicht helpt het om het eens over een andere boeg te gooien. Matthew Taylor is voorzitter van de Britse denktank Royal Society for the encouragement of Arts, Manufactures and Commerce. Het RSA houdt zich bezig met aanleveren van ideeën en het geven van inspiratie tot het oplossen van sociale problemen.

Taylor haakt in op de internationale discussie over de toekomst van de politiek. Hij betoogt dat oude denkbeelden niet helpen om de huidige problemen te kunnen oplossen. Er is een periode van ‘nieuwe verlichting’ nodig, zodatwe de wereld en onszelf vanuit een nieuw gezichtspunt gaan bekijken.”

De kern van de 18e-euwse verlichting was dat nieuwe inzichten over de werking van natuurwetten ons lieten inzien dat de oude (religieuze) doctrines niet juist konden zijn. Deze nieuwe inzichten leidden tot een nieuw wereldbeeld. Net zoals nu, ervoer men in die periode ook dat het moeilijk was deze nieuwe denkbeelden te verwoorden met de oude concepten en begrippen. Paradoxaal genoeg vormt de verlichting de basis voor ons huidige onwrikbare wereldbeeld. Zo is die in de loop der tijd verworden tot een nieuwe doctrine.

Matthew Taylor richt zich in zijn toespraak op ons mensbeeld. Maar zou een 21e-eeuwse verlichting niet evenzeer van toepassing kunnen zijn op ons beeld van het functioneren van de wereld om ons heen? Zijn wij niet door de verlichting geïndoctrineerd met een lineair beeld van hoe de wereld werkt; kogeltjes die elkaar aanstoten. En heeft het Darwinisme een eeuw later niet ons beeld van ‘de’ (en onze) natuur bepaald als een mechanisme van competitie?

Laat je inspireren door de animaties van de RSA:

https://www.thersa.org/discover/videos/rsa-animate//

Reacties

Ab h. Bouvy

Bovenstaande tekst sprak mij aan en ben ik, vanuit een heel andere achtergrond tot min of meer dezelfde diagnose gekomen.

M.i. is men veel te veel gefocust op opleidingen en onderwijs terwijl de van huis uit tot zo veel meer in staat is dan het in praktijk brengen van 'boekenwijsheid'.

Zelf heb ik mij verdiept in een 'wetenschappelijk' nog volkomen onontgonnen gebied, n.l. in die van de 'kinderlijke logica' zoals we die tegenkomen o.a. bij Johan Cruyff, Multatuli en Erasmus.

I.p.v 'kinderlijke logica' zou men ook kunnen spreken van 'Creatieve Intelligentie' omdat deze vaak met elkaar overeenkomen en men elkaar 'begrijp'. Dit geldt niet voor de algemeen geldende 'mannelijke logica' en voor de vrouwelijke logica geldt min of meer hetzelfde, al is daar wel meer begrip voor de moeilijkheden waarmee de 'kinderlijke logica' te maken heeft. Toch, en ik meen dat te kunnen bewijzen, wordt het analitisch vermogen vele malen groter door het gebruik van kinderlijke logica in 'Het Systeem' op te nemen.

Reactie toevoegen