3 mins

De rode loper uit voor het bedrijfsleven

Eerlijk delen: niet over de grenzen heen

Eerlijk delen. Het is één van de drie pijlers van dit kabinet zo vertelde Mark Rutte tijdens de presentatie van het Regeerakkoord. Diederik Samsom stond er trots naast te kijken.

Al snel bleek dat je eerlijk delen niet al te ruim moest nemen. Het heeft voor VVD én PvdA in ieder geval niets te maken met internationale solidariteit. Want wat is er eerlijk aan een bezuiniging van 1 miljard euro op de allerarmsten? Het leverde een stevige botsing op tussen mij en Diederik Samsom tijdens het debat over de regeringsverklaring.

Ja, het deed hem pijn zei hij, maar we moesten niet vergeten dat er wel een nieuw fonds voor in de plaats zou komen. In dat fonds stort de overheid drie jaar achter elkaar 250 miljoen euro en daarmee kunnen bedrijven veel goeds gaan doen in ontwikkelingslanden. We moesten allemaal maar vertrouwen hebben in zijn minister Ploumen die dat heus, echt waar, heel goed zou gaan uitwerken.

Rode loper

Afgelopen donderdag was het zover. De Kamer ging in debat met minister Ploumen over dat nieuwe beleid. Ze heeft een notitie geschreven met de fraaie titel: 'Wat de wereld verdient: Een nieuwe agenda voor hulp, handel en investeringen.' Een mooi verhaal. Tenminste, als je de VVD-ideologie aanhangt. Want de minister legt in die nota de rode loper uit voor het bedrijfsleven.

Onthullend

Het fonds waar Diederik Samsom zo trots op was tijdens het debat over de Regeringsverklaring heeft de ingewikkelde titel 'Dutch good growth fund' gekregen. Onthullend was dat tijdens een hoorzitting bleek dat het voor experts onduidelijk is voor welk probleem het fonds nu precies een oplossing is. Het is veel te veel geld om verantwoord te kunnen besteden en het is slecht doordacht: als je investeringen en export steunt waar grote risico's aan kleven dan krijg je het geld niet terug en als je op zeker speelt dan is een fonds niet nodig.

Uit een recent evaluatierapport blijkt dat veel geld, bedoeld voor private sectorontwikkeling in ontwikkelingslanden rechtstreeks of via omwegen vooral bij Europese, dan wel grote beursgenoteerde bedrijven terecht komt. En dus niet in ontwikkelingslanden. Daar gaat je hulp door handel. Dat kan toch niet de bedoeling zijn.

Fluwelen handschoenen

Als je goed kijkt naar wat er de komende jaren gaat gebeuren, dan blijft er weinig over van de ambitie om door handel te helpen over. 'We kiezen [...] voor de oplossing die voor de Nederlandse economie het beste resultaat oplevert,' zo zegt de minister ergens in de nota. Ah, nu komt de aap dus uit de mouw. Als het er op aan komt kiest de minister voor het Nederlandse belang. Dat is haar basishouding. En daarom pakt ze het bedrijfsleven met fluwelen handschoentjes aan. Helaas heeft dat met eerlijk delen niets te maken. Die houding zal de ongelijkheid in de wereld alleen maar doen toenemen.

To-do lijstje

Wat er dan wel moet gebeuren? Om te beginnen moet de minister aan het bedrijfsleven veel duidelijker eisen stellen. Ze moet een einde maken aan sluiproutes waarlangs belasting wordt ontweken. Maatschappelijk verantwoord ondernemen moet een verplichting worden. In handels- en investeringsverdragen moet meer rekening worden gehouden met het belang van ontwikkelingslanden.

Dat to-do lijstje heb ik de minister aangereikt. Want wat de wereld echt verdient, is een minister die zich niet blind staart op handel als hulp, maar ook het lef heeft de voorwaarden te stellen die daarbij nodig zijn. 

De blogs van Bram van Ojik verschijnen tot de zomer ook op The Post Online.

Reacties

niels bosman

Ik had laatst een mailwisseling gehad met dhr Dijkhoff van de VVD over integriteit, maar de rest van mijn onderstaande mail past goed bij dit thema:

Geachte heer Dijkhoff,

Dank voor de snelle mail, maar dit gelooft u toch werkelijk zelf ook niet? Voorwaarden aan de markt?. Want daar staat jarenlange deregulering en privatisering altijd op de agenda, waardoor we nu bijvoorbeeld in de crisis zitten (te weinig toezicht op banken, zodat deze banken maar jarenlang van alles konden uitlenen, hier in Nederland staan de hypotheken inmiddels ook onder water door de bubbel).

Voorwaarden aan de arbeidsmarkt: waar halen we nu onze kleding vandaan dan? Doet de VVD niks aan: eigen keuze vrijheid, producenten moeten er zelf maar iets aan doen. Producenten moeten dus hun eigen vlees keuren.

Productveiligheidseisen: we hebben het gezien in Bangladesh (kleding), China (zelfmoorden) of welk lage lonen land dan ook. Hoe komt dat nu? Zouden wij deze productieveiligheidseisen toestaan in Nederland, ik denk het niet.

Milieuvoorwaarden: ik hoor de VVD nooit over de milieuvoorwaarden van Shell, Quadrillon, nooit de docu over de oliemaatschappijen gezien: de seven sisters (Royal Dutch Shell, ExxonMobile, Chevron, BP, Esso, Soconny, Gulf Oil).
Nog nooit een motie gezien over de milieuvoorwaarden. Wel grote sommen geld naar de fossiele industrie. 3x zoveel naar fossiel als naar duurzaam.

Als het gaat om roken gaat het niet om individuele keuzes van volwassenen, maar grote lobby acties gericht op kinderen, want aan rokende ouderen heb je niks want die gaan toch vroegtijdig dood. En alles maar gooien op individuele keuze vrijheid en vrijheid van ondernemerschap is juist het probleem. De VVD steunt de kleine ondernemer bovendien niet, maar de grote multinationals. Die hun winsten boeken ten koste van productveiligheidseisen, milieuvoorwaarden en arbeidsomstandigheden. Juist omdat de eigenaar de aandeelhouder is en de aandeelhouder alleen streeft naar het maken van winst. Als het een eigenaar is van bijvoorbeeld een familie bedrijf die daadwerkelijk ook in het bedrijf zit dan heb je een heel ander verhaal. Die heeft baat bij de continuïteit van zijn bedrijf, zijn werknemers en zijn omgeving. Dat heeft de aandeelhouder niet, die heeft alleen belang bij het maken van winst. Alleen die multinational kan zich makkelijker verplaatsen naar lage lonen landen waar ze structureel niet hoeven te denken aan veiligheidseisen en milieu eisen. Dus wie steunt u nu? De aandeelhouder of de kleinere ondernemer in ons eigen land?

Ik ben het niet alleen inhoudelijk niet eens met de keuzes van de VVD. Snij maar zoveel mogelijk management lagen weg.. Dat zou veel beter zijn en meteen een enorme effectieve bezuinigingsoperatie, dan maak je echt een einde aan de bureaucratie. Dat kan heel goed dat zie je al in de zorg. Beste bestuurder van Nederland heeft dat ook gedaan.

Ik verdraai dus ook geen meningsverschil. Ik ondersteun mijn betoog met zeer duidelijk feiten van de afgelopen jaren. En ik vind u persoonlijk ook niet iemand die de integriteit schaadt. Maar ik geef slechts aan waarom veel mensen hier in Nederland vinden waarom de VVD gevoelig is voor het schaden van de integriteit. Die vinden nl. dat het een partij is van het groot kapitaal, de managers, de kakkers, de arrogante ballen en de groot verdieners. Dat is misschien een vooroordeel en gedeeltelijk ook zeer zeker waar. Maar dat vinden veel mensen of u het er nou eens mee bent of niet.

En als u nu over een lange periode kijkt wat de VVD dus doet voor het milieu, arbeidsomstandigheden, kiezen voor het kapitalisme ipv MVO. Dan kan ik deze mensen ook wel grotendeels gelijk geven.

Het is nu een kritisch stuk, maar ook met dit soort kritische stukken kunt u uw voordeel doen. Ik ben ook niet tegen liberalisme, maar wel tegen het kapitalisme. Dat werkt niet, zowel niet voor Nederland en als model voor heel de wereld. Het leidt nl. tot extreme uitbuiting en ongelijkheden. En tot nu toe staat de VVD voor de winnaars van die ongelijkheid. Dat is jammer en hoeft niet.

Met vriendelijke groet,

Niels Bosman (onderzoeker duurzame economie)

Reactie toevoegen