3 mins

Internationaal denken is niet denken over de grens, maar de grens wegdenken

Ook in het GroenLinkse denken wordt meestal uitgegaan van nationale staten. Dit is onjuist.

Grenzen zijn vaak willekeurig, soms getrokken door lang vertrokken overheersers om een deel van de bevolking tot een minderheid te maken. Ook kan een volk daarbij territoriaal in stukken gehakt worden. Denk aan de Koerden, maar ook in Afrika vinden we dit vaak, bijvoorbeeld Rwanda. Juist in conflictgebieden treedt dit aan de oppervlakte. Soms zijn volken simpelweg veroverd, recent of eerder. Dit leidt veelal tot conflicten, omdat de ene groep de andere (dreigt te) overheersen. Sommige zijn grensoverschrijdend zoals in Koerdistan.

 

Toestemming of zelfs een verzoek van een nationale regering vraagt naar de waarde van zo’n natie. Die kan nauwelijks bestaan, zoals in Somalië. Recent blijkt Syrië als centrale regering behoorlijk zwak. Buiten IS zijn er nog een aantal andere groeperingen actief, die het mogelijk beter met de bevolking voor hebben. Deze maken weer geen deel uit van de officiële regering. Een ander criterium voor militair ingrijpen, kan mandaat van de VN zijn. Inderdaad is dit dan de Veiligheidsraad, met zijn anachronistische samenstelling en verwerpelijke veto’s, die daar over beslist. Vaak komt er dan een slap aftreksel van de gewenste mandatering. Waar dat toe kan leiden, hebben we in voormalig Joegoslavië gezien. Men mocht er wel zijn, bewapend en wel, maar schieten mocht niet.

 

Niets doen is moeilijk. De mensenrechtenschendingen voort laten gaan, soms in extreme vorm (hoofden van tegenstanders op palen) kan zwaar zijn. Wijdverbreide publiciteit wordt gehaald met een westerling, die op gelijke wijze wordt gedood. We willen wel ingrijpen, maar is dat om die westerlingen te redden of te wreken? Enige westerse zelfingenomenheid kan ook een drijfveer zijn. Obama heeft het niet voor niets over “safety of American citizens”. Amerikanen dan belangrijker zijn dan Chinezen of Koerden. Maar is zoiets voldoende legitimatie? Voor de USA, triggerhappy, wel. Is de enkele grove schending van mensenrechten voldoende om in te grijpen? Mijns inziens niet direct. Er moet wel enige vorm van legitimatie zijn, van een internationale organisatie die dat thans nog niet kan maar die we die mogelijkheid in de toekomst wel kunnen geven.

 

Hierboven ben ik doelbewust abstract, want ik zie niet welke organisatie daar bij uitstek geschikt voor zou zijn, daadkrachtiger dan die Veiligheidsraad. Misschien moeten we eens nadenken over waaruit een militaire interventie zou moeten bestaan, waarmee de mogelijkheden op internationaal gebied wellicht worden verruimd. Zoals iedere jurist in het Nederlands strafrecht wordt geleerd, heeft de overheid een geweldsmonopolie (hier niet ter zake doende uitzonderingen daargelaten). Uitvoerder is de politie, waarbij geweldsgebruik aan strikte regels is gebonden. Dat die in schaarse gevallen worden overtreden is kwalijk, maar inderdaad is de politie ook niet altijd je beste kameraad en bestaat soms uit verkeerde mensen. De meeste vinden plaats in een setting, die al wat op het bestaan van militaire fronten begint te lijken. De strijd tussen de ME en de Autonomen bij de kroning van Beatrix vond aan de andere Amstelkant voor mijn ogen plaats.

 

Het leger moet eigenlijk een politiefunctie tegen onrechtmatig optreden innemen. De schaal bij de kroning van Beatrix was groter dan een caféruzie, en dat is weer meer dan een aanhouding. Het verschil tussen politie en leger is dan ook een verschil in schaal. Daarbij passen soms kunstmatige grenzen slecht. Internationaal denken is niet denken over de grens, maar de grens wegdenken. Ik lijk hierbij utopisch. Het is ook niet iets voor de korte termijn. Maar bij kortetermijnbeslissingen moeten we toch de lange termijn in het oog houden en mogelijkheden scheppen tot zo’n constructie. En voor de korte termijn moeten we alles individueel bezien.

Reacties

John van Paassen

Hallo Tom,

Die organisatie waar jij naar zoekt is er wel.

Het is de NAVO. De grootste en meest effectieve vredesbeweging ter wereld. De NAVO heeft op Turkije na alleen maar democratische leden. Is militair zeer doeltreffend en daadkrachtig en staat onder leiding van burger regeringen. Iedere democratische staat kan lid worden en er kan zonder veel vergaderen worden ingegrepen.

De NAVO kent geen veto's maar wel oog voor mensenrechten en democratische controle. Kortom, wat wil je nog meer in een vredesbeweging?

Met vriendelijke groet,
John van Paassen

Reactie toevoegen