4 mins

Partijlidmaatschap is niet hetzelfde als de marathon lopen

GroenLinks zit in het slop en dus werd het tijd voor een vernieuwingsbeweging. Klub Kobalt wil nieuwe politiek en hoopt dat GroenLinks de eerste partij is ‘die het aandurft om zich open te breken.'

Geef ook gelijkgestemden buiten de partij invloed en laat alle leden beslissen over de kandidatenlijsten en het programma’. Hoewel GroenLinks wel wat partijvernieuwing kan gebruiken, komt Klub Kobalt nauwelijks met werkbare voorstellen. Ze doen hooguit een suggestie voor een nieuw politiek thema.

In een stuk op De Helling presenteert Klub Kobalt zich als een beweging die aansluit bij de tijd van nu. Burgers zijn steeds meer zichzelf gaan organiseren en maken zich op allerlei terreinen nuttig, zetten zich in voor de maatschappij en voor anderen. Burgers zijn echter niet meer actief binnen partijen, die gesloten bolwerken zijn waar mensen niets meer voor voelen. Burgers verenigen zichzelf rond politieke doelen, voor een kortere tijd, en dat is prima, hoor je Klub Kobalt denken. Doe-het-zelven is de nieuwe manier om het verschil te maken. Dat kan buiten de politiek om.

Weinig voorbeelden

Opvallend is dat Klub Kobalt nauwelijks met voorbeelden van doe-het-zelven komt. Ja, burgers doen vrijwilligerswerk en zijn weleens politiek actief, en vaak slechts kort. Tot zover klopt de analyse. Maar wat burgers precies doen om een betere wereld dichterbij te brengen blijft duister. Veel verder dan internetdiscussies, een marathon voor een goed doel en een coöperatie voor kinderopvang komen de auteurs niet. Dat is een groot probleem, want juist deze initiatieven zouden de wereld beter moeten maken. Het zijn er dus weinig.

De initiatieven waar Klub Kobalt over spreekt zijn waarschijnlijk de ideeën over burgerparticipatie, co-creatie en doe-democratie die de laatste tijd aan populariteit winnen. Het gaat daarbij vaak om activiteiten in de buurt, projecten om medeburgers bewust te maken van maatschappelijke thema’s of zaken waarbij burgers een bijdrage leveren aan het milieu of de leefomgeving. Allemaal thema’s die goed passen bij GroenLinks.

PVV-initiatief

Maar de doe-democratie past niet per definitie bij GroenLinks. Maatschappelijk initiatief kan ook bij de PVV passen, zoals een tour door het land om burgers bewust te maken van het gevaar van de islam en het tegenhouden van de bouw van nieuwe moskeeën. Maatschappelijk initiatief is niet per definitie goed, het hangt af van je politieke ideologie en politieke voorkeur hoe je maatschappelijk initiatief waardeert en in hoeverre je er ruimte aan wilt geven, het wilt stimuleren of juist afremmen.

En zo komen we bij de politieke partij. Maatschappelijk initiatief bestaat en zal altijd bestaan. Zolang we maatschappelijk initiatief laten ‘groeien en bloeien’, kan het onafhankelijk van de politiek bestaan. Als we meer maatschappelijk initiatief willen, of bepaalde vormen ervan, hebben we een politiek programma nodig en een gezamenlijke visie welk initiatief stimulering of tegenwerking verdient.

Klub Kobalt wil geen strikte scheiding maken tussen leden en sympathisanten van politieke partijen. Maar om een politieke visie te kunnen vormen is enige stabiliteit nodig. Een vaste achterban is nodig om consistent te kunnen werken aan de realisatie van een visie. Dat kan niet met burgers die de ene dag wel, en de volgende dag geen sympathisant meer zijn en regelmatig van mening verschillen. Kijk de peilingen van Maurice de Hond er eens op na.

Lange termijn

Klub Kobalt heeft gelijk dat maatschappelijke verandering vaak in de maatschappij vorm kan krijgen. Het is bovendien geen probleem als dit kortlopende activiteiten betreft. Maar in de politiek ligt dat anders: om verandering te bewerkstelligen moet je langdurig politieke strijd willen voeren en niet bij de eerste tegenslag afhaken. Zonder geduld win je het debat over duurzaamheid niet. Je hebt dus burgers nodig die de partij willen ‘dragen’ en zich langer aan de partij willen binden. Het uitvoeren van een politieke visie kan niet zonder groter georganiseerd verband en kan al helemaal niet op de korte termijn.

Klub Kobalt komt al met al niet met een strategie voor GroenLinks, maar met een nieuw politiek thema: oog hebben voor (vormen van) maatschappelijk initiatief. Dat is mooi, maar ook beperkt. De meeste politieke thema’s laten zich namelijk niet gemakkelijk door maatschappelijk initiatief oplossen, zoals het klimaatprobleem, uitkeringsfraude en de kostenexplosie in de zorg. Voor al die thema’s is het individu te klein om een verschil te maken en komen we vroeg of laat bij de overheid terecht. En dus ook bij politieke partijen met een lange adem. Niet bij eenmalig de marathon lopen. 

Reacties

Een partij is geen

Een partij is geen beweging.
Wettelijk: we zijn een vereniging met leden en we sturen vertegenwoordigers de politiek in die daar zonder last of ruggespraak opereren namens kiezers die we ze helpen te werven.

De maatschappij is in beweging.
Bewegende mensen vormen fluïde netwerken, organiseren zich slechts in beperkte mate, omdat morgen alles anders kan zijn, MOET zijn, in elk geval voor de idealisten onder hen (die onze achterban vormen), want die zijn niet tevreden met de status quo.

GroenLinks als partij, die twee soorten hiërarchie in zich verenigt die al met elkaar wringen (volksvertegenwoordigers < kiezers en besturen < leden), moet een achterban aan zich binden in het meest beweeglijke deel van de maatschappij, in fluïde netwerken, die zich niet verdragen met hiërarchie.
Dat vergt enige creativiteit...

Het vergt vooral transparantie, zichtbaar maken van die wortels die in elk geval leden en liefst ook kiezers hebben in die netwerken van idealisten, in veranderende sympathiën voor 'bevriende organisaties', in de hiërarchieën en in de opgebouwde ideeën van die organisaties.
Wie zijn netwerk kent, kent zijn mogelijkheden en kan snel schakelen, in beweging komen en mensen in beweging brengen voor issues waar we -in wisselende coalities- warm voor lopen.

Politiek en zeker het soort politiek waar GroenLinks voor moet staan, is al lang niet meer een kwestie van identiteit, kernwaarden, beginselprogramma's, strategieën en vasthoudend vechten voor bepaalde belangen.
Het is in toenemende mate dagelijkse dialoog via steeds snellere communicatiemiddelen (met de tweet en what's app als voorlopig hoogtepunt) waarin zich patronen en 'memen' (de genen van de politiek) vormen en voortplanten en waaraan politice en bestuurders zich in toenemende mate wat gelegen moeten laten liggen om hun macht te behouden.
Het vergt lange adem, een ijzersterke conditie en het toekunnen met weinig slaap om je daarin staande te kunnen kunnen houden; een marathon, geen sprint, maar ook geen lange mars door de instituties.
Ook die instituties voegen zich in toenemende mate naar die netwerkmaatschappij en worden flexibel om te overleven.
Nu de krakende hiërarchieën van GroenLinks nog...

Reactie toevoegen