5 mins

Provinciale bijeenkomst Groningen, Drenthe en Friesland (27 september 2014)

Tijdens het lopende partijgesprek over Militaire Interventies volgt Bureau de Helling de ontwikkelingen op de voet. De komende periode zal na de bijeenkomsten een sfeerverslag geplaatst worden op de website van Bureau de Helling, waarin een of enkele opvallende punten die aan de orde werden gesteld besproken worden.

GroenLinks gaat de komende jaren grote ledendebatten over belangrijke onderwerpen regionaal organiseren. In Drenthe, Friesland en Groningen gebeurt dat gezamenlijk. Leden krijgen een persoonlijke uitnodiging voor deze bijeenkomsten en achtergrondinformatie. Het onderwerp: ‘De internationale betrokkenheid van GroenLinks. Vragen bij militaire interventies’.

Het Landelijk Bureau gaat niet over een nacht ijs bij de organisatie van deze debatten. Niet alleen was het debat grondig voorbereid, aanwezig waren ook leden van het partijbestuur, vertegenwoordigers van het wetenschappelijk bureau De Helling en Eerste Kamerlid Ruard Ganzevoort. Gevoegd bij de veertig leden uit de Noordelijke provincies zorgde dat voor een goed gevulde zaal.

Argumentenkaarten

Tafellakens met argumenten

In het ochtendprogramma werden de aanwezige leden uitgedaagd zelf met argumenten te komen voor en tegen militaire interventies. Daarbij moesten ze o.a. kijken naar culturele identiteit (religie, taal), economie (rijk/arm), energie (bronnen), stabiliteit en mensenrechten. Die argumenten werden op grote vellen gezet en meegegeven aan de mensen van Bureau de Helling om te verwerken in het document over militaire interventies waarover de leden uiteindelijk in een referendum mogen stemmen. Dat document kan door onze politici als basis bij het nemen van beslissingen worden gebruikt.

Film

Het middagprogramma begon met een film waarin diverse mensen van binnen en buiten GroenLinks hun mening geven over de vraag of militaire interventies geboden zijn als mensenrechten ingrijpend worden geschaad. Het optreden van IS in Irak en Syrië maakt de vraag extra actueel. Uit de film werd duidelijk dat het door de moderne media niet meer mogelijk is de ogen te sluiten voor grove schendingen van mensenrechten. Het nieuws en de beelden schreeuwen om een oplossing. Het idee dat een geweldloze oplossing altijd mogelijk moet zijn, lijkt geen stand te kunnen houden. Aan de andere kant is militair ingrijpen een ingewikkelde kwestie die veel vragen oproept. Zijn militaire interventies wel effectief als het om bescherming van mensenrechten gaat? Onder welke voorwaarden wil je militaire interventies toestaan? Wat is het precieze doel van militair ingrijpen? Wat zijn de consequenties van militair ingrijpen en als je die niet kunt overzien, moet je dan wel in actie komen: zorg je dan juist niet voor verdere verslechtering? En natuurlijk de vraag: wat moet en kan Nederland doen en wat moet GroenLinks er van vinden? In de film was de eindconclusie zo ongeveer dat militaire interventies soms nodig zijn om de rechten van burgers te beschermen, maar dat uiteindelijk een politieke oplossing de enige uitweg is. Militair ingrijpen is, zoals een van de aanwezigen opmerkte, dan eigenlijk een soort politiewerk: de orde wordt hersteld en dan kan de normale manier om problemen op te lossen weer een kans krijgen.

Volkenrechtelijk mandaat

Uiteenlopende meningenNa de film moesten de aanwezigen voor in de zaal positie kiezen bij verschillende stellingen. Wie links ging staan was voor de stelling, wie rechts tegen. Daartussen was uiteraard ook mogelijk. Een van de stellingen betrof de vraag of militair ingrijpen op een of andere manier internationaal ondersteund moet worden. De meeste aanwezigen waren daar wel voor: er moet een volkenrechtelijk mandaat zijn. Mensen die daar sceptisch over waren, hadden vooral problemen met de rol van de VN-Veiligheidsraad die door het vetorecht van permanente leden eigenlijk een machteloos orgaan zou zijn. Er zou moeten worden gewerkt aan een andere manier om een volkenrechtelijk mandaat mogelijk te maken. Te denken valt daarbij aan een actieve rol voor andere internationale organisaties, NGO’s en individuen, eventueel als onderdeel van de procedure in de Veiligheidsraad. Andere mogelijkheid: het vetorecht wordt afgeschaft. Frankrijk is daarvoor onlangs met een initiatief gekomen.

Problemen

Bij de beoordeling van situaties in crisisgebieden is betrouwbare informatie van wezenlijk belang. Het is echter voor de meeste mensen nauwelijks mogelijk de betrouwbaarheid van informatie te controleren: het is niet duidelijk wat er echt gebeurt en wat ons wordt voorgespiegeld. Wat te denken van Saoedi-Arabië die tanks levert aan IS en tegelijkertijd deel uit maakt van de coalitie die IS bestrijdt. En wat is de rol van de wapenhandel op de achtergrond? Oorlog is in die handel goud waard.

De positie van GroenLinks

Over de gewenste positie van GroenLinks in het debat over militair ingrijpen waren de meningen uiteraard verdeeld. Maar ook de voorstanders vonden dat een dergelijke interventie de allerlaatste stap moet zijn in een proces waarin alle andere mogelijkheden om tot een oplossing te komen gefaald hebben. Eigenlijk is militair ingrijpen een nederlaag. Het schept misschien kansen voor herstel van een normale situatie, maar kan ook uitmonden in nieuwe ongewenste militaire avonturen. Het is in elk geval de taak van GroenLinks om de aandacht te vestigen op mogelijkheden om militair ingrijpen overbodig te maken. Eerste Kamerlid Ruard Ganzevoort was het daar wel mee eens, maar wees erop dat je in de landelijke politiek geconfronteerd wordt met de directe vraag of wij een militaire interventie ondersteunen. Dan moet je een keuze maken. De fracties in Den Haag hebben in het geval van IS gekozen voor steun aan de kabinetsplannen. Uiteraard met de nodige kanttekeningen.

Tips

Het debat leverde tenslotte een behoorlijke lijst aan vragen, ideeën en tips op die het wetenschappelijk bureau mooi in het slotdocument kan verwerken.

  • Er moet voor het gebied waar ingegrepen wordt een programma komen voor de periode na de interventie. Daar zouden in elk geval ontwapening van de strijdgroepen en versterking van normaal bestuur in moeten staan.
  • Democratie kun je niet opleggen en verwachten dat na militair ingrijpen overal een democratische samenleving zal ontstaan is niet realistisch.
  • Als je deelneemt aan een interventie, is overeenstemming over de doelen ervan noodzakelijk. Hou ook in het oog wie de touwtjes in handen heeft.
  • Wees ervan bewust dat militair ingrijpen ook zal leiden tot schending van mensenrechten.
  • Kijk naar de resultaten van vroegere interventies.
  • Welke groepering wil je ondersteunen en wie ondersteun je als je ingrijpt?
  • Niet alle schendingen van mensenrechten zijn een reden voor militaire interventie. Welke wel? Een dreigende genocide?
  • De rol van Nederland is militair gezien klein. Kunnen we het geld niet beter besteden aan humanitaire hulp?

Wilt u verder meepraten? Dat kan op deze website of tijdens de komende bijeenkomsten van provinciale afdelingen en de internationale werkgroepen. Klik hier voor meer informatie.

Bijdragen aan discussie

Reacties

Menno Kuiper

Mijn complimenten aan de Noorderlingen voor de lijst met tips. Het debat geeft veel ruimte voor de verschillen van mening die er zijn. Deze lijst met stuk voor stuk belangrijke en zinvolle tips is een fijne en constructieve toevoeging.

Reactie toevoegen