Populisme en democratie

Hoe zit het met het oude GroenLinkse ideaal van directe democratie in een tijd van uitdagend populisme? Wat verstaan we onder democratisch burgerschap? En: wat is de bestuurlijke inrichting die daarbij past?

Het moderne populisme is geen ongelukkig incident of tijdelijke dwaling, maar is een vast bestanddeel geworden van het Europese politieke landschap. Ook in Nederland is een onomkeerbaar proces van mediatisering en personalisering van de Nederlandse politieke cultuur op gang gekomen. Charisma en uitstraling hebben daardoor een nieuwe politieke relevantie gekregen. De media zijn een spilfunctie gaan vervullen in de politieke communicatie, de democratie is steeds meer een glazen huis geworden. Het huidige populisme kan een belangrijke bijdrage leveren aan de vernieuwing van de democratische politiek. Het maakt duidelijk dat er een veel actievere wisselwerking moet komen tussen politieke voorhoede en volk. Dick Pels (2011) pleit in zijn boek Het volk bestaat niet. Leiderschap en populisme in de mediademocratie (Amsterdam: De Bezige Bij) voor bestuurlijke vernieuwing: een vorm van directe democratie ingebouwd in het bestaande vertegenwoordigende stelsel.

Gerelateerde artikelen