Grondstoffen

Milieunetwerk GroenLinks en Wetenschappelijk Bureau GroenLinks organiseren een conferentie over de dilemma’s rond biomassa, op vrijdagmiddag 24 mei van 13 tot 17 uur in Utrecht.
Het kost twee keer zoveel energie om de materialen te maken waarmee we een huis bouwen dan om die woning te verwarmen. Toch focust de overheid zich alleen op isoleren als middel om energie te besparen tijdens het...
Circulaire architecten hebben een groter aanbod aan herbruikbare materialen nodig. Daarom moet het slopen van gebouwen overgaan in het oogsten van materialen. Zo kunnen we het verbruik van primaire grondstoffen in...
Suzanne de Vos. Foto door Bas Roufs.
De bouwsector is verantwoordelijk voor circa de helft van het grondstoffenverbruik en 40 procent van het afval in Nederland. Gebouwen zijn met 35 procent de grootste bron van CO2-uitstoot. Als we een circulaire...
Nederland wil circulair zijn in 2050. Hoe leven, wonen, werken en consumeren we in een economie van gesloten kringlopen? Om die vraag te beantwoorden, werkt Bureau de Helling aan een scenario voor een circulair...
Hout is ons meest circulair materiaal. Door te bouwen met hout kunnen we de CO2-uitstoot van nieuwbouwprojecten met maar liefst 42 procent verlagen.
De grondstoffenhonger van de bouwsector is onhoudbaar, stelt Elphi Nelissen. De hoogleraar Duurzaam Bouwen aan de TU Eindhoven leidde de projectgroep die in januari dit jaar de zogeheten Transitieagenda voor de...
We moeten succesvol beleid afmeten aan ‘brede welvaart’ in plaats van economische groei. Het boek Kwetsbare welvaart voorziet dit brede welvaartsbegrip van historische diepte.
Als afval een waardevolle grondstof is, waarom verdringen bedrijven zich dan niet aan onze voordeur om onze kapotte elektronica, afgedankte kleding en aardappelschillen in te zamelen? Nieuwe grondstoffen zijn te...
De winning van grondstoffen in de ruimte komt steeds dichterbij, maar er zijn nog nauwelijks internationale regels voor ruimtemijnbouw. Een werkgroep onder Nederlandse leiding publiceerde in september een reeks ‘...
Een toespraak van een Maltese diplomaat tot de Verenigde Naties, vijftig jaar geleden, leidde ertoe dat het ‘gemeenschappelijk erfgoed van de mensheid’ werd opgenomen in het volkenrecht. Dat beginsel verdient...
Europa moet meer grondstoffen uit eigen bodem halen, vindt de Europese Commissie. Is dat een heilloos plan, omdat mijnbouw een bedreiging vormt voor de Europese natuur? Of is het juist een loffelijk streven, omdat...
The oceans, the atmosphere, and the biodiversity of the Earth are natural resources that we cannot live without as humans. But who do these resources belong to? If no one owns them, or everyone, how do we prevent a...
De  Europese Commissie houdt een lijst bij van ‘kritieke’ grondstoffen: grondstoffen waarvan de aanvoer onzeker is omdat de leverancierslanden onbetrouwbaar zijn. Daarmee wordt van schaarste een louter geopolitiek...
Wat staat er de komende jaren op de agenda binnen de groene en de linkse politiek? Volgens Eva Gladek, directeur van Metabolic en gastspreker bij het jubileumsymposium 30 jaar de Helling, is dat in ieder geval de...
De gestaalde juridische kaders verdragen zich moeilijk met ecosystemen, zeker als ze groot en ver weg zijn (of lijken). We spreken rechtsgeleerde Prue Taylor, kenner van het gemeenschappelijk erfgoed van de...
Een boek vol ideeën over hoe steden circulair kunnen worden. Met als verdienste dat de samenstellers verder kijken dan succesvolle projecten. Daarmee zijn we er namelijk nog niet. Er is een systematische...
De oceanen zijn in gevaar door overbevissing, verlies van soorten en vervuiling. Met een schat aan infografieken en rake teksten maakt de Oceaanatlas duidelijk waarom we nu in actie moeten komen om de oceanen te...
Ontwikkelingslanden kunnen meer profijt hebben van hun bodemschatten, als zij deze niet in ruwe vorm exporteren, maar bewerken tot producten. Het opzetten van een eigen industrie is echter eenvoudiger gezegd dan...
Rioolwater kan energie en grondstoffen leveren. Fotograaf Philippe McIntyre brengt de bijdrage van Omzetpunt Amersfoort aan de circulaire economie in beeld.
Delven we onze metalen straks op de oceaanbodem of op planetoïden? Op initiatief van Bureau de Helling spraken de Europese Groenen zich onlangs uit over mijnbouw in de diepzee en de ruimte. Er zijn goede argumenten...
De overgang van de lineaire naar een circulaire economie is geen eenvoudige operatie. Dat maakt de Leuvense hoogleraar Karel Van Acker goed duidelijk in zijn boek ‘Wat met recyclage?’. Het is jammer dat hij geen...
Vijfentwintig aanbevelingen voor terugwinning van fosfaat en andere nutriënten, dat is de oogst van het symposium over fosfaatrecycling dat Bureau de Helling en Milieunetwerk GroenLinks op 12 mei organiseerden. De...
Welke politieke conclusies trekken deelnemers aan het symposium ‘Circulair met fosfaat’ over het recyclen van de schaarse grondstof fosfaat?
Waarom is fosfaat onmisbaar voor planten, dieren en mensen? Hoe kan het dat fosfaat een schaarse grondstof is, terwijl we in Nederland met een overschot kampen? Wat kan de lokale politiek doen om de...
Hoe kan er meer fosfaat worden teruggewonnen uit ons rioolwater? Die vraag stond centraal in een workshop tijdens het symposium over fosfaatrecycling dat Bureau de Helling en Milieunetwerk GroenLinks op 12 mei...
Kunnen we wijken zo bouwen dat de nutriënten en de energie in het afvalwater van huishoudens en bedrijven in de wijk zelf worden teruggewonnen? Deze vraag stond centraal in een workshop tijdens het symposium over...
We kunnen meer nutriënten zoals fosfaat recyclen, als we in heel Nederland groente- en fruitafval gescheiden gaan inzamelen. Is dat haalbaar in dichtbevolkte stadwijken? Ja, zo suggereren enkele veelbelovende...
Bioraffinage is het zodanig bewerken van organische reststromen dat alle componenten van de biomassa – inclusief nutriënten zoals fosfaat - de meest hoogwaardige toepassing krijgen. Hoe kunnen gemeenten...
Rioolwater, groente- en fruitafval en andere organische reststromen, allemaal bevatten ze waardevolle nutriënten zoals fosfaat. Die gaan nu nog te vaak verloren. Tijdens het slotdebat van het fosfaatsymposium van...
Apple wil niet langer grondstoffen uit mijnbouw gebruiken. Dat geeft een welkome impuls aan de recycling van afgedankte elektronica. Maar afval voorkomen is nog beter dan recyclen. De iPhone verdient een langere...
Fosfaat is een eindige grondstof. Met onze mestoverschotten in Nederland zouden we dit bijna vergeten. Een groot deel van het fosfaat verdwijnt in het riool. Waterschap Vallei en Veluwe heeft zijn...
De Europese groene partijen hebben vandaag op hun congres in Liverpool een gemeenschappelijk standpunt goedgekeurd over de bescherming van de gebieden die niet onder de soevereiniteit van een staat vallen, maar van...
Op initiatief van GroenLinks werken de Europese groene partijen aan een gezamenlijk standpunt over het beheer van de oceanen, Antarctica en de ruimte. Suggesties zijn welkom!
Fosfaat is een eindige grondstof die onmisbaar is voor onze voedselvoorziening. Hoe kunnen gemeenten en waterschappen een bijdrage leveren aan het sluiten van de fosfaatkringloop? Die vraag staat centraal op dit...
Wat valt er te winnen met mijnbouw in de diepzee? Wat zijn de gevolgen voor het leven in de oceanen? Bureau de Helling vroeg het aan maritiem bioloog Sabine Gollner.
Is an end to scarcity in sight? American companies are preparing to tap a vast source of raw materials on celestial bodies. But space mining is also a source of conflict, as the global commons of outer space are...
Is het einde van de schaarste in zicht? Amerikaanse bedrijven maken zich op om een oneindige bron van grondstoffen aan te boren: de hemellichamen in de ruimte. Maar ruimtemijnbouw belooft de mensheid niet alleen...
Kent u de grondstof antimoon? Antimoon is een van de zeldzaamste metalen in de aardkorst. Toch worden we erdoor omringd. Antimoon zit in onze elektronica, kleding, in petflessen, glas en aardewerk. Door dit...
Bedrijven maken zich op om grondstoffen te gaan winnen in de ruimte. Deze mijnbouw vereist internationale afspraken. Anders wordt de ruimte het nieuwe Wilde Westen.
Amsterdam heeft hoge ambities op het gebied van circulariteit in de gebiedsontwikkeling. Tegelijkertijd beschrijft 'Koers 2025' de bouw van 50.000 nieuw woningen voor de komende tien jaar. Hoe gaan we als stad om...
Een tekort aan fosfaat bedreigt de voedselvoorziening. Toch blijft Amsterdam fosfaat verspillen. Het gemeentebestuur moet zijn ambitie, een circulaire economie, eens gaan waarmaken.
Een circulaire economie is het antwoord op de schaarste aan grondstoffen, lezen we vaak. Maar welke grondstoffen zijn nu precies schaars? Promovendus Theo Henckens zocht het uit voor een grote groep metalen. Hij...
De overgang naar schone energie behoedt ons voor klimaatrampen, maar legt een groot beslag op schaarse metalen. Die mogen we niet langer verspillen. Daarom moet de Nederlandse regering harder trekken aan een...
In een circulaire wijk kun je gebouwen zien als tijdelijke grondstoffendepots. Het Amsterdamse college kondigde onlangs aan te gaan onderzoeken of op twaalf locaties tot 50.000 woningen kunnen worden gebouwd in de...
Alle fosforstromen en -verliezen in de Europese Unie in kaart te brengen. Dat heeft Kimo van Dijk, promovendus in Wageningen, zich ten doel gesteld. Een flinke klus, maar een belangrijke. Fosfor is immers onmisbaar...
International environmental policies focus on safeguarding renewable natural resources. Little attention, however, is paid, to the much more difficult problem of non-renewable natural resources, such as metallic...
Sommige waterschappen kloppen zich op de borst vanwege het fosfaat dat zij terugwinnen uit rioolwater. Maar de struviettechnologie die zij toepassen haalt lang niet al het fosfaat uit onze plas en poep. Het is tijd...
Minder dan een procent van het landoppervlak van de aarde wordt gebruikt voor grondstoffenwinning - een klein deel in vergelijking met de landbouw. Maar mijnbouw heeft een onevenredig groot effect op het milieu en...
Onze mobieltjes en andere apparaten worden steeds geavanceerder, mede dankzij metalen waarvan niemand weet dat ze erin zitten, laat staan hoe ze heten. Gaan apparaten kapot of worden ze ingeruild voor een nieuwer...
Veel producten die we kopen worden onder onacceptabele omstandigheden gemaakt. De vraag is of deze kwestie ons als consumenten aangaat. Een pleidooi voor de individuele benadering.
Het nieuwste nummer van de Helling werpt een blik op het tekort aan bepaalde grondstoffen. Welke grondstoffen dreigen niet langer beschikbaar te zijn en wanneer? Waar worden zij voor gebruikt? Hoe zullen we ons...
Verhoog de belasting op het gebruik van natuurlijke hulpbronnen en verlaag de lasten op arbeid. Zo wil denktank Ex’tax de circulaire economie dichterbij brengen. Lof én kritiek werd zijn deel. Een gesprek met de...
Het internationale milieubeleid richt zich op het redden van hernieuwbare hulpbronnen. Er is weinig aandacht voor het vraagstuk van de niet-hernieuwbare hulpbronnen, zoals metalen en fosfaat. Een verkenning van de...
Dankzij de Europese ecodesignrichtlijn worden onze apparaten steeds energiezuiniger. Volgens dezelfde aanpak moet de verspilling van grondstoffen worden teruggedrongen. Eurocommissaris Timmermans moet zich over...
Grondstoffen brengen in ontwikkelingslanden vaker ongelijkheid en conflict dan welvaart en vrede. Maar de schatten in de bodem laten is voor de meeste landen geen optie. Wat is nodig voor een eerlijke winning van...
Fosfaat is van levensbelang voor onze voedselproductie. Onze samenleving is net zo afhankelijk van fosfaat als van water en zuurstof. Het is lang niet zeker dat er voor toekomstige generaties voldoende zal zijn....
Nederland en Europa doen hun best de grondstoffen veilig te stellen die cruciaal zijn voor de economie, maar waarvan het niet zeker is dat ze beschikbaar blijven. Wat is de beste strategie voor behoud van deze '...
De markt moet het doen in de circulaire economie: duurzaamheid en spaarzaamheid door economische prikkels. Desondanks zal er in de omgang met schaarse grondstoffen geen verandering komen zonder de passie van lokale...
Onze landbouw is afhankelijk van eindige grondstoffen. Om de wereld te blijven voeden is het zaak dat boeren zuinig omgaan met deze grondstoffen. Is biologische of gangbare landbouw daarvoor geschikter? Een...
Grotere steden, meer welvaart en complexere producten vereisen meer metalen. Dat geldt ook voor de overgang naar duurzame energie. Daardoor worden de metalen schaarser, terwijl voor hun winning meer energie nodig...
Antimoon is een halfmetaal met symbool Sb. Het heeft de bijzondere eigenschap dat het volume toeneemt bij afkoeling.
Zink is een metaal met symbool Zn. Het gaat snel verbindingen aan met andere stoffen, heeft een vrij laag smelt- en kookpunt en is goed bewerkbaar.
Molybdeen is een metaal met symbool Mo. Het behoort tot de elementen met het hoogste smelt- (2623°C) en kookpunt (4612°C).
Fosfaten zijn chemische verbindingen die het element fosfor bevatten. Fosfor is een niet-metaal met het scheikundig symbool P. Fosfaat wordt gewonnen uit verschillende ertsen.
Onderstaande aanbevelingen voor politiek, bedrijven en burgers zijn geïnspireerd door de artikelen in het grondstoffennummer van De Helling.
Grondstoffen vormen de basis van onze economie en samenleving. Alles wat we gebruiken om iets anders van te maken, is een grondstof. Deze Helling gaat vooral over die grondstoffen die niet hernieuwbaar zijn. Lucht...
Grondstoffen zijn te waardevol om verloren te laten gaan als afval. Steeds meer burgers en bedrijven zijn zich daarvan bewust. Zij werken aan een economie waarin grondstoffen niet weggegooid worden maar in de...
Grondstoffen zijn te waardevol om verloren te laten gaan als afval. Steeds meer burgers en bedrijven zijn zich daarvan bewust. Op 26 februari wordt tijdens het symposium met onder anderen Michel Bauwens een nieuwe...
Terwijl de Europese Unie besloot oliebedrijven te verplichten minimaal 5% biobrandstof bij te mengen in de fossiele benzine en diesel, kraakte buiten Europa het voedselsysteem in zijn voegen. Wat eerst een goed...
Bas Eickhout vertegenwoordigt GroenLinks in de landbouwcommissie van het Europees Parlement. Hij licht het huidige beleid toe, schetst een alternatief en onderzoekt de politieke omstandigheden die in staan tussen...
Moeten we optimistisch zijn, of juist pessimistisch? Voor beide is veel te zeggen. Kindersterfte, honger en extreme armoede nemen af. Tegelijkertijd verandert het klimaat en stijgt de zeespiegel langzaam maar zeker...
Elf jaar na hun trendsettende boek Cradle to cradle is er een nieuw boek van William McDonough en Michael Braungart: De Upcycle. Hun eerste boek is met zoveel enthousiasme onthaald dat talrijke producenten intussen...
De bio-economie: een economie die draait op planten. Na twee eeuwen onafgebroken groei van onze olieconsumptie is dat een zinvol streven. De ruime beschikbaarheid van olie heeft ons echter doen wennen aan een...
De bio-based economy heeft toekomst. Een samenleving die verder kijkt dan eindige fossiele bronnen, richt zich op planten en algen als grondstoffen voor een moderne economie. In deze publicatie geven GroenLinks...
De groene economie is circulair en zelfverbeterend. Ontwerpers als Gunther Pauli, Michael Braungart en William McDonough praktiseren overtuigende innovatiestrategieën waar producenten veel van kunnen leren. Burgers...
Het Belgische metaalbedrijf Umicore veranderde van ernstige milieuvervuiler naar koploper in de duurzaamheidsranglijsten. Wat motiveerde het bedrijf hierbij? En wat kunnen de activiteiten van Umicore betekenen voor...
Na een tocht van zes weken over de Atlantische oceaan keert het met cacao geladen schip terug uit de Dominicaanse Republiek. Terug in Amsterdam, het kloppende hart van de wereldwijde cacao- en chocolade-industrie....
We kunnen onze bestaanszekerheid flink verbeteren door flink minder gaan werken. Volgens Frans van der Steen is de 28-urige werkweek goed voor baanzekerheid én duurzaamheid.
Abonneren op Grondstoffen