2 minuten

Mensen uit ‘veilige landen' op zoek naar werk in Europa

In Nederland zijn – zelfs met het vrij verkeer van werknemers binnen de EU – een groot aantal sectoren die kampen met een structureel tekort aan personeel. Het gaat hier niet alleen om hooggeschoold werk maar ook om praktisch geschoold werk en banen met weinig instroomeisen (denk aan heftruckchauffeurs, schoonmakers en aspergestekers). Als gevolg van de energietransitie zal de vraag naar praktisch geschoold personeel de komende jaren enkel groeien. In 2018 berekende de SER dat het klimaatakkoord zorgt voor 42.000-78.000 nieuwe voltijdsbanen (terwijl in de fossiele sector maar 6.000-11.000 banen verdwijnen). Er zijn buiten de EU genoeg mensen die dit werk willen doen. Toch is het voor deze groep op dit moment moeilijk om een directe werkvergunning te krijgen.

Voor lagerbetaalde banen wordt – ook wanneer in de sector sprake is van een structureel personeelstekort – een strenge ‘arbeidsmarkttoets’ uitgevoerd. Dit betekent dat een vergunning pas wordt goedgekeurd wanneer het UWV oordeelt dat binnen héél Nederland en de rest van de EU geen enkele geschikte kandidaat te vinden is. Hierdoor vragen maar weinig werkgevers een vergunning aan. Het strenge beleid houdt echter niet iedereen tegen. Sommige migranten proberen alsnog om via levensgevaarlijke smokkelroutes naar Europa te komen. Het gebrek aan mogelijkheden voor gereguleerde arbeidsmigratie zorgt voor extra druk op het asielkanaal en een toename van het aantal migranten dat zonder papieren in Nederland verblijft.

Humaan en efficiënt

Dit moet en kan anders. Door de mogelijkheden voor arbeidsmigratie van buiten de EU te verruimen kunnen vraag en aanbod op een humane en efficiënte manier bij elkaar worden gebracht. Om ervoor te zorgen dat arbeidsmigratie niet leidt tot verdringing, is het belangrijk dat het beleid alleen voor zogenaamde ‘tekortberoepen’ wordt versoepeld. Ook moeten Nederlanders én arbeidsmigranten te allen tijde onder goede en gelijke arbeidsvoorwaarden werken.

Westelijke Balkan

Ruimere mogelijkheden voor gereguleerde arbeidsmigratie kunnen bijdragen aan een afname van ongereguleerde migratie en kansarme asielaanvragen. In 2016 besloot Duitsland om het toelatingsbeleid voor arbeidsmigranten uit landen in de Westelijke Balkan te versoepelen. In de jaren na dit besluit steeg het aantal arbeidsmigranten uit de regio, terwijl het aantal asielaanvragen uit de regio in rap tempo daalde (van 121.000 in 2015 naar 11.000 in 2017).

Wil je meer lezen?

Download de publicatie ‘Migratie die werkt’. In sectie 2.2 lees je meer over de Duitse Westelijke Balkan regeling. In sectie 2.3 leer je meer over arbeidsmigratie als deeloplossing voor personeelstekorten. En in sectie 4.3 presenteren wij ons voorstel voor een selectieve verruiming van het arbeidsmigratiebeleid voor mensen van buiten de EU.

Project arbeidsmigratie

Deze visual is onderdeel van het project arbeidsmigratie. Op de projectpagina vind je alle visuals en meer informatie over het project.

Gerelateerde artikelen