Wonen

De afgelopen decennia is ‘volkshuisvesting’ veranderd in ‘woningmarkt’, met alle gevolgen van dien. Welke aanpassingen in de sociale huur, de particuliere huur en de koopmarkt zijn nodig om tot betaalbare, toegankelijke en duurzame huisvesting voor iedereen te komen?

Onder woningmarktexperts, bouwers, ontwikkelaars, corporaties en politici heerst een opvallende consensus over de vraag hoe de ideale woningmarkt eruit ziet. In een gezonde woningmarkt heeft iedereen – arm of rijk, jong of oud, starter of zittende bewoner, huurder of koper –  toegang tot passende en betaalbare huisvesting. Maar de huidige woningmarkt biedt voor veel huishoudens die kans niet. Onze woningmarkt is er bij uitstek een van insiders en outsiders, er is geen sprake van gelijke kansen en geen eerlijke verdeling van woonlasten.

Dit heeft te maken met de tekorten aan woningen, waardoor niet alle woningzoekenden op dit moment aan bod kunnen komen. Maar dat is niet alles. De woonlasten van lagere inkomens zijn relatief (te) hoog en nemen door huurstijgingen en hogere stookkosten toe. Middeninkomens hebben geen toegang tot de sociale huur meer, en zij moeten uitwijken naar duurdere, particuliere huurwoningen. Ondertussen worden hogere inkomens bevoordeeld door de subsidiëring van het eigenwoningbezit. En tenslotte zien we in de grote steden een spiraal van prijsopdrijving, onder meer door een speculatieve vraag van woningbeleggers, terwijl in meer perifere regio's de woningmarkt nog niet hersteld lijkt te zijn van de vorige crisis.

In de publicatie Regie op volkshuisvesting presenteren we een aantal structurele oplossingen om de volkshuisvesting fundamenteel te herzien. Al deze aanbevelingen vloeien voort uit de opvatting dat duurzame en sociale waarden als gelijkheid, rechtvaardigheid en solidariteit bij volkshuisvesting leidend moeten zijn, en niet de wetten van de markt of de grillen van de politiek. Deze bundel bevat een aantal artikelen die inzicht geven in de geschiedenis van wonen in Nederland, in het ontstaan van de problemen bij het toekennen van woningen, de problemen rondom zeggenschap en de vragen over de betaalbaarheid.

Reacties en praktijkvoorbeelden

Woningmarkt of volkshuisvesting?

Paul Denekamp, 19 november 2019
Het is mogelijk de allergrootste klacht die ik om me heen en in de media hoor: veel mensen kunnen geen woning krijgen, kunnen niet verhuizen naar een geschiktere woning of moeten enorme prijzen betalen. Dat wordt ervaren als heel onrechtvaardig, maar mensen voelen zich er machteloos bij. Lees meer

Gebruik de verhuurderheffing om groene idealen te verwezenlijken

Dorrit de Jong, 19 november 2019
Er is sprake van een wooncrisis, ook in Amsterdam. Voor een sociale huurwoning is de gemiddelde wachttijd 14 jaar en huren in het middensegment rijzen de pan uit: een prijs van 1500 euro per maand voor een appartementje is niet ongebruikelijk. Het is hoog noodzakelijk dat we de middenhuur gaan reguleren, er meer sociale huurwoningen bijkomen en woningcorporaties een veel bredere taak krijgen om ook in dit segment te gaan verhuren. Lees meer